Artık Bilişim Teknolojileri Sınıfımız Daha Özgür

2011 yılının sonlarına doğru başladığım çalışmadan Özgür Bilişim Teknolojileri Sınıfı başlıklı yazımda bahsetmiştim ve o günden bu yana 2,5 aydır bilişim teknolojileri sınıfımız daha özgür.

BT sınıfımızda öğretmen ve öğrenci bilgisayarlarının tümüne Pardus Kurumsal 2 versiyonu kullanıyoruz. 2,5 ay önce ders zili Pardus için çaldı ve hala çalıyor 🙂

İlköğretim düzeyindeki öğrencilerim beni şaşırtacak derece hızlı alıştılar. Bu kısa sürede birkaç öğrenci benden Pardus DVD’si istedi, kopyalayıp verdim. Birkaç öğrenciye evde de Libre Office kullanmak istediğini söyledi, kopyalayıp verdim. Bazıları da İnternetten kendilerinin indirdiğini söyledi.

Bu süre zarfında bazı öğrencilerin bana “öğretmenin bu Pardus daha güzelmiş”, “Öğretmenim evdeki bilgisayarıma ben de Pardus kurabilir miyim?”, “Öğretmenin USB bellek getirsem bana Libre Office çekebilir misiniz?” vb. sorularla gelmeleri inanın beni çok mutlu etti.

Özgür Bilişim Teknolojileri Sınıfını oluştururken

Öğretmen Bilgisayarına daha önce kurulumlarını anlattığım;

Pardus Kurumsal 2 – Squid Kurulumu (Web Proxy)(Vekil Sunucu)
Pardus Kurumsal 2 – NTP Zaman Sunucusu (NTP Server) Kurulumu
Sunucu yazılımlarını kurdum.

Öğrenci bilgisayarlarını ise gene daha önce yazdığım şekilde
Pardus Kurumsal 2 de Otomatik kullanıcı girişi
Pardus Kurumsal 2 – Sistem Koruma (Sistem Dondurma)
yapılandırarak sorunsuz bir biçimde çalışmalarını sağladım.

ve bu süre zarfında sayısız elektrik kesintisi, reset ve kapanmalara rağmen hala sorunsuz bir biçimde çalışıyorlar.

Daha önce Pardus Kurumsal – Bilişim Teknolojileri Sınıf Yönetimi (italc) yazımda kurulumunu anlattığım Açık kaynak kodlu bilgisayar sınıfı yönetim yazılımı olan italc ile BT sınıfı yönetimini sorunsuz bir biçimde yapıyorum.

Pardus üzerinde çalıştırmayı başaramadığım için bir öğrenci bilgisayarına aynı zamanda Ubuntu kurdum. Ubuntu üzerine şu yazıda ingilizce anlatımı bulunan “School Computer Disk Imaging” şekilde Clonezilla Server yazılımı ile 20 bilgisayarın tamamının kurulumunu disk imajı kopyalama tekniği ile neredeyse 20 dakikada tamamladım.

Tabi her şey bu kadar güzel gitmedi. Hevesle beklediğim yeni sürüm gelmediği gibi bu sürede Pardus ilgili ortalıkta neler oldu neler… forumlar, mail grupları karıştı. Bu konulara  girmek istemiyorum. Ama başta geliştiriciler olmak üzere Pardus’a başından beri destek vermiş, emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Fatih Projesinin de durumu ortada… Herkesin bildiği konular. Bu konulara da girmek istemiyorum. Daha önce bir arkadaşın yorumuna yazdığım cevabı burada tekrar yinelemek istiyorum.

Yorum:Pardus projesindeki “belirsizlik” lere gelince; evet ne olacağı belirsiz gibi gözüküyor, günlerdir doğru düzgün bir açıklama da yok. Pardus Kurumsal 2 ile okulda ilk kez öğrenciler ile eğitime başladığım bugünlerde bu “belirsizlik”ler canımı sıkmıyor değil. Kaldı ki Kurumsal 2.1 alfa sürümünü takvime göre 16 aralıkta yayınlamayan ve hiç bir açıklama yapılmıyor olması Kurumsal sürümle de yola çok iyi devam edilemeyeceğini düşündürüyor insana. Ama benim hala umudum var. Bir proje biter başkası başlar, oradan çatallanır başka projeler doğar. Özgür yazılım dünyasında bunun örnekleri çokça görülmektedir.
Bu proje özgür bilişim teknolojileri sınıfı projesi ben bugün Pardus ile çabalıyorum. Yarın hangi dağıtım olur bilemem. Farklı dağıtımlar veya Linux kullanılıyor olması önemli değil, önemli olan bilişim teknolojileri sınıflarına bir fark getirebilmek. Bilişim teknoloji öğretmenlerine ve onların sayesinde öğrencilerin düşüncelerinde fark yaratmak.

Umarım bu farkı yaşayabiliriz…

 

Açıkçası bugün benim bazı alışkanlıklarım değişti. Belki ileride Pardus’la yola devam edemeyeceğiz. Ama artık bu gerçekten önemli değil çünkü ben bir bilgisayarda Ubuntu kullanıyorum, başka bir deneme bilgisayarına Linuxmint kurup deniyorum. Kütüphanemiz için eski bilgisayarlardan oluşan bir İnternet kullanım alanı yapacağız.Burada kullanmak üzere eski bilgisayarlar için sadece İnternet kullanımı amaçlı yapılmış dağıtımları inceliyorum.Yarın başka özgür bir sistemle yolumuza devam edebiliriz…

Son olarak söylemek istediğim istedikten ve çabaladıktan sonra özgür bilişim teknolojileri sınıflarına, özgür bilgisayarlara, özgür teknolojilere ve en önemlisi özgür düşünen bireylere ulaşabiliriz…

14 Şubat 2012

Posted In: Clonezilla server, Genel, linux, Özgür Bilgisayar Sınıfı, Özgür Bilişim Teknolojileri Sınıfı, pardus, Pardus Bilgisayar Sınıfı, Pardus Bilişim Teknolojileri Sınıfı, Sunucu Sistemleri, ubuntu

Pardus Kurumsal 2 – NTP Zaman Sunucusu (NTP Server) Kurulumu

Kullandığımız bilgisayarların saat ve tarih ayaları zaman zaman çeşitli sebeplerle geri kalabiliyor veya ayarı değişebiliyor. Örneğin Bios pili bitik bir bilgisayarın saat ayarları kayıtlı kalmıyor. Tarih ve saatin doğru ayarlı olmaması durumunda bazı programlar çalışmıyor ve ağ üzerinde çeşitli sorunlar yaşanabiliyor. Bu noktada Zaman Sunucuları devreye giriyor. İnternet üzerinde ücretsiz hizmet veren birçok zaman sunucusu mevcut. Güncel işletim sistemlerinin pek çoğunda tarih ve saatin bu sunucular vasıtası ile güncellenmesi sağlanabiliyor. Fakat çok sayıda bilgisayarın bulunduğu büyük ağlarda yada İnternet bağlantısı sorunlu olan yerlerde (Ör: Okullardaki Bilişim Teknolojileri Sınıfı) Kendi zaman sunucumuzu kurabiliriz.

Pardus Kurumsal  2 üzerinde gerçekleştirdiğim kurulum adımlarını anlatacağım.
Benim Sunucu bilgisayarımın ip si 192.168.2.200
Öncelikle Sunucu bilgisayarda,

Paket Yöneticisinden “ntp-server” paketini kuruyoruz.

Konsoldan ntp-server kurulumu

sudo pisi it ntp-server

ardından konsol yardımı ile ntp.conf dosyası açıyoruz

kdesu kwrite /etc/ntp.conf

üzerinde bazı eklemeler yapıyoruz.

server 192.168.2.200
restrict 192.168.2.0 mask 255.255.255.0 nomodify notrap
server 127.127.1.0 # local clock
fudge 127.127.1.0 stratum 10

dosyayı kaydedip çıktıktan sonra Servisi aşağıdaki komutlar ile her açılışta açılmasını sağlayıp başlatıyoruz.

sudo service ntpd on
sudo service ntpd start

Evet zaman sunucumuz çalışmaya başladı.
Sıra geldi zamanı güncelleyeceğimiz istemci bilgisayarlar ayarlarına
istemci bilgisayar üzerinde herhangi bir kurulum yapmamıza gerek yok çünkü “ntp-client” paketi zaten kurulu olarak geliyor. (eğer değilse “pisi it ntp-client” komutu ile yada Paket Yöneticisinden kurabilirsiniz.)
Öncelikle saat ve tarih ayarını değiştirip eski bir tarihe ayarlayalım.
sonra denemek için konsolda aşağıdaki komutu uyguluyoruz.

sudo ntpdate 192.168.2.200

bu komut sonunda istemci bilgisayarın saati sunucu bilgisayarın saati ile eşitlenmiş oluyor.

bunu otomatik olarak gerçekleştirmek için öncelikle istemci bilgisayarın ntp.conf dosyasına sunucunun tanımlanması gerekiyor bunun için;
ntp.conf dosyasını açıyoruz.

kdesu kwrite /etc/ntp.conf

Not:Bu dosya istemci bilgisayarda olmayabilir yok ise boş bir dosya olarak yaratılıyor.

Bu dosyanın içine aşağıdaki satırı ekliyoruz.

server 192.168.2.200

Sonrasında ntpdate servisini başlatıp açılışta başlamasını sağlıyoruz.

sudo service ntpdate on
sudo service ntpdate start

artık istemci bilgisayar saati zaman sunucumuz ile otomatik olarak güncelleştiriliyor.
Kurduğumuz bu zaman sunucusu ile isterseniz Windows istemcilerin de saat ve tarih ayarlarını güncelleyebilirsiniz.(Saat ve tarih ayarları bölümünde İnternet saati kısmına sunucu ip no sunu girilecek.) (Ben Windows 7 ile denedim çalışıyor.)

13 Aralık 2011

Posted In: linux, ntp-client, ntp-server, ntp.conf, ntpdate, Pardum Kurumsal NTP Server, pardus, Pardus kurumsal 2 ntp-server, Pardus Kurumsal Zaman Sunucusu, Pardus Ntp Server, Pardus Zaman Sunucusu, Sunucu Sistemleri

Pardus Kurumsal 2 – Squid Kurulumu (Web Proxy)(Vekil Sunucu)

Pardus deposundan paket yöneticisi ile Squid kurulumu yaptığımızda temel ayarları yapılmış olarak kuruluyor. Bu kurulumun ardından 3-4 temel ayar ile Proxy Sunucumuz hazır hale gelecek.
Ben tek bir ethernet kartı ile Proxy Sunucu kullanılması için gereken ayarları anlatacağım.
Proxy Sunucu için sabit ip adresi tanımlıyorum. 192.168.2.200 (Adsl Modem ip si 192.168.2.1 dolayısıyla Proxy Sunucu varsayılan ağ geçidini 192.168.2.1 olarak ayarladım.)

Kurulum anlatımlarını terminal penceresi üzerinden anlatacağım, konsol kullanımı başlangıçta zor gibi gözükse de aslında daha kolay kullanım ve adımları takip edebilme olanağı sağlıyor. Aklıma gelmişken konsol kullanırken TAB tuşu ile klasör, dosya ve komutlarda otomatik tamamlama özelliği büyük kolaylık sağlıyor.

Sabit ip ayarından sonra programın kurulumuna geçiyoruz. Squid programını Paket Yönetici (PİSİ) yardımıyla da kurabilirsiniz.
Kurulum için Terminal Penceresinde

sudo pisi it squid

yazıyoruz. Ardından, squid.conf dosyasında yapılması gereken düzenlemeler için,

kdesu kwrite /etc/squid/squid.conf

yazıyoruz ve aşağıdaki düzenlemeleri yapıyoruz.
dediğim gibi paketi hazırlayan arkadaşlar temel ayarlar ile hazırladıkları için,
sadece 1-2 değişiklik yeterli oluyor.

aşağıdaki satırlarda ip adreslerini kendi ip adreslerime göre yapıyorum.

acl allowed_hosts src 192.168.2.0/24
acl localnet src 192.168.2.0/24

aşağıdaki kod, Proxy’nin kullanacağı Ram Miktarını belirliyor.

cache_mem 200 MB

aşağıdaki kod ile depolanacak önbellek klasörünün dosya boyutu sınırını belirliyoruz.
standart kod 100mb olarak belirlenmiş,

cache_dir ufs /var/cache/squid 100 16 256

ben okulda kullanacağım ve eğitim sitelerindeki animasyon dosyalarının önbelleklenmesini istediğim için ve aynı zamanda yer problemi olmadığı için dosya boyutunu 20gb olarak belirliyorum.

cache_dir ufs /var/cache/squid 20000 16 256

Şimdilik temel Proxy işlevi için yapacağımız ayarlar bu kadar. squid.conf dosyası bir derya deniz, performans için bir dolu ayar gerekiyor benim yaptığım ayarlar ile ne kadar performanslı olacak bilmiyorum. Bu konu, üzerine araştırma gerektiren başka bir yazı konusu olabilir.

Dosyayı kaydedip kapattıktan sonra çok sevdiğimiz konsola geri dönüyoruz.

Aşağıdaki komutlar ile Squid servisini durdurup yeniden başlatıyoruz.

sudo service squid stop
sudo service squid start

aslında restart komutu da var fakat bende sağlıklı çalışmadı nedeni nedir bilmiyorum, servis durduktan sonra çalışmıyor.
Bu ayarları dilerseniz sistem menüsü altından Servis Yöneticisi ile de yapabilirsiniz.
Aşağıdaki komut ile servisin durumu hakkında bilgi alabiliyoruz.

sudo service squid status

son olarak

sudo service squid on

komutu ile servisin sistem her açıldığında otomatik olarak çalışmasını sağlıyoruz.

Evet artık vekil Sunucu çalışmaya başladı Tarayıcınızın ağ ayarlarından vekil sunucu bölümünden sunucu ip adresini ve portunu girebilirsiniz. Bizim örneğimizde Sunucu ip no: 192.168.2.200 ve port 3128

(Transparent Proxy) Eğer vekil sunucu herhangi bir ayar yapmadan sadece varsayılan ağ geçidi ayarlarını sunucu adresi olarak tanımladıktan sonra otomatik olarak çalışsın isteniyorsa port yönlendirmesi yapılması gerekir.
Bunun için aşağıdaki komutu uygulayarak 3128 nolu portu 80. porta yönlendiriyoruz.

sudo iptables -t nat -A PREROUTING -i eth0 -p tcp --dport 80 -j REDIRECT --to-port 3128

düzeltme: dikkat edin kopyala yapıştır sırasında –to-port ve –dport parametrelerinden önce iki tire “–” var.
“sudo iptables -t nat -A PREROUTING -i eth0 -p tcp –dport 80 -j REDIRECT –to-port 3128”
Sonrasında “sudo iptables-save” komutunu uygulamak gerekiyor.
Kullandığım squid.conf dosyasının tamamı

# Transparent Squid proxy configuration for Pardus Linux

http_port 3128 transparent

visible_hostname localhost

pid_filename /var/run/squid.pid

icp_port 0

cache_mem 200 MB

cache_dir ufs /var/cache/squid 20000 16 256
access_log /var/log/squid/access.log squid
cache_log /var/log/squid/cache.log
cache_store_log /var/log/squid/store.log
coredump_dir /var/cache/squid

acl allowed_hosts src 192.168.2.0/24
acl localhost src 127.0.0.1
acl localnet src 192.168.2.0/24
acl SSL_ports port 443
acl purge method PURGE
acl CONNECT method CONNECT

acl manager proto cache_object
acl to_localhost dst 127.0.0.0/8
acl SSL_ports port 443
acl Safe_ports port 80 # http
acl Safe_ports port 21 # ftp
acl Safe_ports port 443 # https
acl Safe_ports port 70 # gopher
acl Safe_ports port 210 # wais
acl Safe_ports port 1025-65535 # unregistered ports
acl Safe_ports port 280 # http-mgmt
acl Safe_ports port 488 # gss-http
acl Safe_ports port 591 # filemaker
acl Safe_ports port 777 # multiling http
acl Safe_ports port 901 # SWAT
acl purge method PURGE
acl CONNECT method CONNECT

http_access allow allowed_hosts
http_access allow manager localhost
http_access deny manager

http_access allow purge localhost
http_access deny purge

http_access deny !Safe_ports
http_access deny CONNECT !SSL_ports

http_access allow localhost
http_access allow allowed_hosts
http_access deny all

icp_access allow allowed_hosts
icp_access deny all

miss_access allow allowed_hosts
miss_access deny all

hierarchy_stoplist cgi-bin ?

acl QUERY urlpath_regex cgi-bin \?
cache deny QUERY

acl apache rep_header Server ^Apache

error_directory /etc/squid/errors

23 Kasım 2011

Posted In: linux, pardus, Pardus kurumsal squid kurulumu, Pardus Proxy Sunucu, pardus squid kurulumu, Pardus vekil sunucu, Pardus Web Proxy, squid, squid.conf, Sunucu Sistemleri, transparan proxy, Transparent Proxy, vekil sunucu, web proxy

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com