Pardus geliştiricileri ve katkıcılarının bugüne kadar ortaya koyduğu yüzbinlerce saatlik emeğin kaybedilme riski ile karşı karşıya olduğu, yedi yıllık çalışma sonucunda ortaya çıkan ürünlerin başıboş bırakıldığı şu günlerde Pardus projesi kapsamında ortaya çıkan bir başka değeri; PardusWiki'yi bir incelemeye alıyoruz.
PardusWiki'yi sadece, kullanıcıların belge ihtiyacını karşılamayı başarmış bir site olarak tanımlarsak bu projeye büyük bir haksızlık etmiş oluruz. 2005 yılından beri faaliyet gösteren site, bir yandan katkıcıların güncel belge ihtiyacını karşılarken bir yandan da sessiz sedasız bir şekilde gelişimini sürdürerek Linux dağıtım vikileri içinde kendine özgü bir belgelendirme projesi haline gelmiştir.
Madde sayıları
Linux dağıtımlarının belgelendirme merkezlerini, geçerli madde sayılarına göre kıyaslamak, oldukça kaba ve yetersiz bir yaklaşım olacaktır, ancak yine de madde sayısına göre durum nedir bir bakalım.
Bu tabloda, başlıca on Linux dağıtımı olarak kabul edilebilecek on dağıtımın belgelendirme merkezleri ile PardusWiki'yi, madde sayısına göre ve sitelerdeki toplam değişiklik sayısına göre listeledik. PardusWiki'de en fazla sayıda belge üretilen dil Türkçe olduğu için Türkçe sayfalarını göz önüne aldık. Listedeki diğer dağıtımlarda ise en fazla sayıda belge üretilmiş dil olan İngilizce sayfalarını göz önüne aldık.
Listeye baktığımızda öncellikle Fedora'nın 11.000 den fazla geçerli maddeye sahip olması şaşırtıcı gelebilir. Aslında bu 11.000 küsür maddenin tamamı kullanıcılara yönelik birer kılavuz belge değildir. Fedora'nın sitesi sadece bir belgelendirme merkezi değil aynı zamanda projenin ve topluluk çalışmalarının da yürütüldüğü aktif bir site olması nedeniyle bu kadar fazla sayıda maddeye sahip olması doğal karşılanabilir.
Listeye göre, Türkçe PardusWiki'nin başlıca Linux dağıtımlarının belgelendirme merkezleri arasında madde sayısı ve toplam değişiklik sayısı bakımından rahatlıkla ilk ona girdiğini söyleyebiliriz. Bu arada İngilizce PardusWiki'nin de 450 civarında maddeyle iyi bir düzeyde olduğunu belirtelim.
Türkçe PardusWiki, madde sayısı bakımından yeterli bir olgunluğa erişmiştir ve (Pardus projesinin veya dallarının bir şekilde devam edeceğini farz ederek) bundan sonra fazla sayıda yeni madde üretmekten çok mevcut maddelerin güncellenerek sürdürülmesi hedeflenmelidir.
İçerik zenginliği ve kalitesi
PardusWiki'yi içerik kalitesi ve okunabilirlik bakımından diğer vikilerle kıyasladığımızda madde sayısı bakımından ulaştığı düzeyden çok daha iyi bir konumda olduğu görüşünü rahatlıkla ileri sürebiliriz. Bu görüşü ileri sürerken en önemli dayanaklarımız; PardusWiki'nin komut satırı kullanımına olan olumsuz yaklaşımı, ekran görüntüsü kullanımı ve diğer konulardaki politikaları ile temel masaüstü kullanıcılarına yönelik zengin içerikli maddelerin varlığıdır.
Linux dağıtımları, masaüstü ortamları ve uygulamalar her yeni sürümlerinde o kadar çok değişiklikler içeriyorlar ki tüm bu değişiklikleri göz önüne alıp mevcut belgeleri her seferinde güncellemek imkansız bir hal alıyor. Belki de bu yüzdendir ki bazı dağıtım vikilerinde katkıcılar, çok basit konuları bile komut satırı üzerinden anlatıp geçiyorlar. Dağıtımlar, masaüstü kullanıcılarını hedeflerken belgelendirme merkezindeki katkıcıların komut satırını özendirmeye çalışmaları son derece garip bir durum. Linux vikilerine kök salmış bu "katkıcı anlayışı" masaüstü kullanıcılarını başından savarken sadece komut satırına yatkınlığı olan profesyonellere kucak açıyor. Acımazsız bir eleştiri olacak ama Linux'un masaüstü pazarında hala %1 paya sahip olmasında bu katkıcıların da bir nebze emeği olduğunu söylemek gerekir.
PardusWiki'de bu konu, üzerinde en fazla hassasiyet gösterilen içerik politikalarının başında geliyor. Arayüz üzerinden anlatılabilen bir işlem PardusWiki'de komut satırı üzerinden anlatılmıyor.
Ayrıca belgelerde yeteri kadar ekran görüntüsü kullanılıyor. Bazı belgelerimizde katkıcıların hızını alamayarak fazla sayıda ekran görüntüsü kullandığını görüyoruz; fazla ekran görüntüsü hem güncelleme işlerini zorlaştırdığından hem de belgenin okunurluğunu düşürdüğünden dolayı özellikle kaçınılması gereken bir durumdur.
Ayrıca PardusWiki'de diğer dağıtım vikilerinde göremeyeceğiniz sayıda ve zenginlikte, temel masaüstü kullanıcılarına yönelik (CD/DVD yazdırma, Toplu resim boyutlandırma, Müzik CD'lerini bilgisayara kaydetme, Videoları ses dosyasına çevirme, Ses dosyaları üzerinde basit düzenleme işlemleri yapma, Filimlere altyazı ekleme, Toplu dosya adlandırma... gibi) onlarca kaliteli belge bulabilirsiniz.
Uygulama tanıtım belgeleri
PardusWiki, 500'den fazla uygulama tanıtma maddesiyle benzersiz bir zenginliğe sahip. Bu maddelerin önemli bir bölümü, o yazılım hakkında Türkçe dilinde doyurucu bilgi veren tek kaynak niteliğinde. Ancak daha önce dehaberini yaptığımız gibi bu türden belgelere sadece PardusWiki değil diğer dağıtım vikileri de kendi siteleri içinde yer veriyor. Dolayısıyla Linux katkıcıları tek bir yazılım için yedi kadar ayrı tanıtım sayfası açarak kısıtlı katkıcı gücünü boşa sarfediyor. Bu sadece Türkçe dilindeki emek kaybı tabi İngilizce dilinde de durum aynı.
Türkçe dilindeki bu emek kaybına son vermek üzere bundan on ay kadar önce LKD bünyesinde Özgür Yazılımlar Dizini açıldı, çalışmalar devam ediyor.
Politikalar ve standartlar
PardusWiki, zaman içinde olgunlaşan kendine özgü politika maddeleri ve çeşitli standartlarıyla birlikte, diğer Linux dağıtım vikilerinin keşfetmesi ve örnek alması gereken pek çok niteliğe sahip olmuştur. Bu politikaların ve deneyimlerin bir bölümü şu sayfada kısaca özetlenmiştir.
PardusWiki projesi Linux habitatına kazandırılmalı
PardusWiki'nin Türkçe sayfaları; içerik kalitesi, madde sayısı ve içerdiği çeşitli politika sayfalarıyla beraber yayın yaptığı diller arasında en fazla ilerleme kaydeden sitedir. Onbinlerce değişiklik tecrübesine sahip Türkçe PardusWiki'de edinilen deneyimleri, Linux habitatına kazandırarak emek tekrarının önüne geçmeliyiz. Bunun için PardusWiki'deki politika ve yönergeleri inceleyip uygun olan kısımlarını kullanmakta olduğunuz dağıtımın vikisine uyarlayıp ekleyebilirsiniz. Bu uyarlama işlemi için şu sayfadaki notlardan faydalanabilir ve ayrıca bu notları diğer dillere çevirerek katkıda bulunabilirsiniz.
demeden kendimi alamıyorum.
.png)
