Google'ın, yazılım geliştirmeyle uğraşan öğrencilere kod yazmaları için olanak sağlayarak  açık kaynak camiasına katkı kazandırmayı amaçladığı Google Summer of Code'un (GSoC) 2010 yılındaki programına kabul edilen organizasyonlar belli oldu. Dünyanın dört bir yanından gelen 365 başvurunun arasından seçilen 150 özgür yazılım projesi arasında Pardus da yerini aldı.

Projeler tamamen organizasyonlar gözetiminde uzaktan geliştiriliyor. Geçtiğimiz yıl bu organizasyon kapsamında geliştirilen projelerde öğrencilere yaklaşık 4.000 dolar, mentorlara ise 500 dolar gibi bir ücret veren Google, bu yıl da öğrencilere teşvik edici bir yaz harçlığı sağlamaya devam ediyor :).

Hatırlayacağınız gibi, Pardus'un GSoC 2009'a da kabul edildiğini, geçtiğimiz yıl yine burada duyurmuştuk. 2010 yazı için açıklanan listede Ubuntu, Django, Python, Gnome, Fedora & JBoss (RedHat) gibi güçlü isimlerin yanında Pardus'un da bulunması, önemli ve sevindirici bir gelişme olarak hepimizin yüzünü güldürdü.

2005 yılından bu yana düzenli olarak gerçekleşen ve bu yıl altıncısı yapılan GSoC; daha fazla açık kaynaklı kod elde edilmesi ve herkesin yararına kullanıma açılmasının yanında, genç geliştiricilerin yaz tatili boyunca kendilerini geliştirmelerini ve açık kaynağa katkı vermeye başlamaları konusunda ilham kaynağı olmayı hedefliyor. Google Summer of Code, başlangıcından bu yana, 98 ülkeden 2.500'ün üzerinde öğrenciyi bir araya getirdi ve bu öğrencilerle birlikte milyonlarca satır kodu da özgür yazılım camiasına kazandırdı.

Bundan Sonra Ne Olacak?

Öğrenciler, bugünden itibaren başvuruda bulunmaya başlayabilecek. Bu süre 9 Nisan 20010 Cuma günü son bulacak. Bundan sonra danışman organizasyonlar başvuruları değerlendirecek ve nisan ayı ortasında seçilen öğrenciler ve danışmanları eşleştirilmiş olacak.  Gelen tüm başvuruları danışmanlar tek tek oyluyor. Oylama sonunda en çok oy alan öğrencilerden Pardus Projesi'ne ayrılan slot sayısı kadarı seçiliyor. Seçilen öğrenciler 26 Nisan'da açıklanacak.

GSoC'a Pardus projeleri ile katılmaya hak kazanan öğrenciler, 24 Mayıs'ta GSoC projeleri için resmi olarak çalışmaya başlayacaklar. Proje sonuçları 23 Ağustos tarihinde açıklanacak.

GSoC 2010 hakkında ayrıntılı bilgiye Google Summer of Code 2010 sitesinden ulaşabilir, Pardus'un GSoC projeleri fikirlerini burada bulabilirsiniz.

GSoC'ta yer almak isteyen tüm öğrencilere şimdiden iyi şanslar ve başarılar dileriz  :).

Ekonomist dergisi, 11. sayısında, Pardus Proje Yöneticisi Erkan TEKMAN ile yaptıkları röportajı yayınladı. Pardus’un başlangıcından gelişimine, pazar payından gelecek planlarına kadar herşeyin net bir şekilde konuşulduğu röportajdan çıkan haberlere gelelim.

Bildiğiniz gibi, Pardus ekibi son 5 yılda gözle görülen hızlı bir ilerleme kaydetti. 2002 yılında ulusal güvenlikle ilgili birimler milli bir işletim sistemi oluşturmak ve geliştirmek fikrine olumlu yaklaştı ve TÜBİTAK’ı görevlendirmişti. Kurumsal şirketler de bu projeden olumlu etkilenecek kullanıcıların başında geliyordu. 2005’te ilk ürün, 2007’de ise ilk sürüm çıktı.

Türkiye’deki en büyük özgür yazılım kullanıcısı MSB (Milli Savunma Bakanlığı), 2006 yılında modernizasyona gitmek istedi ve yaptığı değerlendirmeler sonrasında  Pardus’u seçti. Milli Savunma Bakanlığı bugün pek çok noktada artık Pardus işletim sistemini kullanılıyor.

20 milyon dolarlık ekosistem

Pardus’un başlangıcı stratejik bir yatırıma dayanıyor ve Erkan TEKMAN’a göre stratejik denildiği zaman, 5-10 yıla yayılmasını beklemek lazım. TEKMAN, Proje'de verilecek görevlere hazır bir teknolojiye erişildiğini söylüyor ve ekliyor: "TSK kullanımı için son derece güvenli ve birtakım şeyleri kapalı olan sistem kurun, bunu uluslararası normlara göre sertifikalandırın denilse bunu yapabilecek durumdayız. Bu konuya bir örnek gerekirse, EPDK’yı söyleyebiliriz. EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu) bütün bilişim sistemlerini Pardus üzerine kuracak ve sadece işletim sistemi değil döküman yönetimi gibi uygulamalar da gerçekleşecek. Özgür yazılım olan Pardus’u kullanarak kuruma özel uygulamalar koyulacak."

Erkan TEKMAN'ın işaret ettiği bu çalışmalar, oluşturulacak ekosistemin ne kadar geniş olacağına işaret ediyor. 5-10 milyon dolar olan proje portföyünün, 2011’de 20 milyon dolar civarına çıkması tahmin ediliyor. TEKMAN'a göre, beş yıl sonra 10 bin kişilik ekosistem oluşturulabilirse, bu hacim 100 milyon dolar seviyesine yükselebilir.

2011'de 100 bin kurumsal kullanıcı

Erkan TEKMAN göç ortaklığını anlatarak başlıyor. Başka yazılımlardan Pardus'a ve özgür yazılımlara geçişi ‘göç’ olarak tanımladıklarını belirten TEKMAN: “Şu anda 15 göç ortağımız var, hedefimiz 2010 sonunda 100 göç ortağı. Hedef, kısaca, Türkiye’nin her il ve noktasında Pardus göç ortağı yapacak şirketlerin olması." diyor. Pardus Projesi Yöneticisi, çözüm ortakları ve potansiyel müşterilerle yapılan görüşmelerin iyi geçtiğini ve hedefe ulaşmaya yakın olduklarını belirtiyor.

Yeni projelerle birlikte kullanıcı sayısı ve pazar payı hedefleri de değişiyor. Şu an 10 binin altında olan kurumsal kullanıcı sayısının 2011 yılında, sözleşmeye bağlanmış halinin 100 binin üzerinde olması planlanıyor. Tekman, 200 bin bilgisayar için göç anlaşması yapmış ve bunlardan bir kısmına göç ettirmiş olması hedefiyle, 2015’te kurumsal pazarda, toplam masaüstü kullanıcı pazarında yüzde 10’luk pazar payına sahip olunabileceğini düşünüyor.

Kurumsal şirketlerdeki bu yaygınlıktan sonra özel sektörü merak etmemek elde değil. 2011’den itibaren özel sektörün de Pardus’a yöneleceğini düşünüyor Erkan TEKMAN. 2010 yılından itibaren çıkarılacak ürünlerin özel sektör ve KOBİ’yi hedefleyen ürünler olması planlanıyor. Bu kısımda çözüm ortakları devreye giriyor. Onların iş ortaklarıyla yaptıkları görüşmeler ilerleme aşamasında büyük bir yer kaplıyor. Çözüm ortaklarının pazarlama ve çözüm sunma şekilleri, iş oluşturmada Pardus’un en önemli destekçisi.

"Pardus taşınabilir cihazların içine girecek"

Pardus, her alanda, her sektörde daha avantajlı yeni bir işletim sistemi. Kurumsal şirketlerdeki değişim, domino taşı gibi ülkedeki diğer kullanıcıları da etkileyecek. Özgür yazılım olması, özelleştirilmeye açık olması, maliyetsiz ve geliştirilebilir olması, Pardus’un yayılmasını ve kullanıcılarının birlikteliğini coşkuyla devam ettirmesini sağlayan nedenler.

Erkan TEKMAN, Ekonomist dergisine verdiği bu uzun röportajda, Pardus'un mobil pazarda da yer alacağının müjdesini veriyor: "Taşınabilir cihazlarla ilgili Pardus'un çalışmaları var. Pardus işletim sisteminin küçük ebada getirme gibi bir proje üzerinde şu an hazırlık yapılıyor. Çok düşük güç harcayan, pille çalışabilen ve sahada çok rahat kullanılabilen bir cihaz haline getireceğiz. Tablet tipi cihazlar, sayısal panolar, navigasyon sistemleri ve cep telefonları içinde kullanılabilir hale gelecek. Biz platformu oluşturuyoruz. Bazı özel ürünlerde ürünü biz geliştireceğiz. Ama yine de iş ortaklarımız bu sistemi kullanarak yeni ürünlere entegre edip kullanabilecekler."

Bu güzel röportajın devamına Ekonomist dergisinin bu haftaki sayısından ulaşabilirsiniz.

Google, güvenlik araştırmacılarının dikkatlerini çekmek amacıyla, Chrome İnternet tarayıcısının özgür sürümü olan Chromium Projesi'nin yazılım açıklarını tespit edenlere ödeme yapmaya başladı.

Resmi Chromium blogundan iletilen habere göre MS Windows, Mac OS X ve Linux  platformları için geliştirilen Chromium ve Linux tabanlı Chrome OS'da da kullanılan Chromium "kodtabanında" tespit edilecek her bir açık için 500 dolar ödemeyi taahhüt ediyor.

Daha ileri bir teşvik olarak, şirketin güvenlik uzmanları kurulu tarafından “özellikle zorlu ya da beceri isteyen” olarak kabul edilecek hatalarda hoş bir fiyat artırımı yapılarak 1.337 dolar ödeme yapılabilecek. Şirket bu ücret artırımı kararını hangi kriterlere göre belirleyeceklerine dair bir bilgi vermemiş olsa da, blog iletisi özellikle ilgileneceklerinin “yüksek ve kritik etkili hatalar” olduğuna işaret ediyor.

Esin Kaynağı Mozilla Ekibi

Bir özgür yazılım projesinde, güvenlik açıklarını kontrol eden gözleri artırmak amacıyla ücret ödemesi yapılması ilk kez olan bir şey değil. Google bu son girişiminin, Mozilla Firefox ve Thunderbird'ün yaratıcısı Mozilla Vakfı'nın bir Mozilla tişörtü ve 500 dolar ödüllü Bug Bounty programına dayanmakta olduğunu kabul ediyor. Mozilla'nın uyguladığının aksine Google, aynı hatayı tespit eden farklı araştırmacıların olması durumunda adil bir şekilde ödülü paylaştırmayı planlamıyor, bunun yerine "ilk tespit eden ödülü alır" kuralını benimsiyor.

Bununla birlikte, hata tarafından etkilenmiş belirli bir kod parçası bölümü üzerinde çalışmış olan bir kimse, yeni "keşif"lere ortam hazırlayacak hataların oluşturulmasını önlemek amacıyla, yeni başvurulardan men ediliyor.

Güvenlik açığı raporlarına verilen ödül düşüncesi, güvenlik topluluğu tarafından genellikle farklı görüşlere neden oluyor; bazıları bunu şirketlerin güvenlik araştırıcılarını "susturmanın" ve ortaya çıkabilecek hatalarda kamu mahcubiyetini önlenmenin yolu olarak görürken; bazıları kritik güvenlik kusurlarını "ifşa etme sorumluluğunu" destekleme yolu olduğunu düşünüyor. Güvenlik araştırıcılarını bahsedilen ikinci bakış açısına yönlendirmek adına, Google, üstü kapalı bir şekilde araştırmacılar tarafından şirketin dikkatine sunulmadan ortaya çıkarılan hatalarda ödüllendirme yapılmayacağını ima etmesine rağmen, "bir kez çözüldükten sonra" güvenlik açıklarının kamuya mal edilmesinin herhangi bir sorun teşkil etmeyeceğini bildirdi.

Kaynak: Bit Tech

Üniversite ve liselerde, Pardus ve Özgürlükİçin tanıtımı ile ilgili seminerler vermeye son hızla devam ediyoruz.

Bu eğitimlerimizin en yenisi Malatya İnönü Üniversitesi'nde veriliyor. 19 Mart günü
gün sabah saat 10'da TÜBİTAK UEKAE geliştiricileri BÖTE ve Fizik bölümü öğrencilerine bir sunum yapacaklar.

Eğitim kurumlarının yanı sıra Pardus'u tanımak isteyen kamu kurumları da yok değil. Pardus tanıtımının yapılacağı sıradaki kuruluş, Malatya Emniyet Müdürlüğü.

19 Mart 2010 tarihinde yapılması planlanan bu ikinci etkinliğe, özellikle Malatya yerel basını büyük ilgi gösteriyor. Bu etkinliğe büyük yer ayıran yerel basın, halkın da bu konuda bilgilendirilmesini kolaylaştırdı. Bunun yanı sıra, tüm devlet daireleri ve resmi kurumlar ile de temasa geçilmiş durumda. Resmi dairelerin üst düzey yöneticileri, halk ve öğrencilerden yoğun bir katılım bekledikleri belirtildi. Sadece Milli Eğitim Müdürlüğü personelinden 200 kişilik bir katılımcı grubu geleceği biliniyor.

Etkinlik, iki bölümden oluşacak. Bunlardan birincisi, daha çok tanıtım amaçlı olması planlanmış bir sunum olacak. Pardus ve özgür yazılımla ilgili temel bilgilerin verilmesi planlanan ilk bölüm, bu konularda teknik bilgisi olmayan kişileri hedefleyecek. İkinci bölüm ise daha teknik konuların tartışılacağı ve bilgi işlem personellerinin katılacağı bir seminer olarak planlandı.

Seminerler, 19 Mart Cuma günü, saat 15:00-17:00 ve 17:00-19:00 arası Belediye konferans salonununda yapılacak. Akın ÖMEROĞLU ve Bahadır KANDEMİR'in verecekleri bu seminerlerin başlığı "Pardus'un Vizyonu ve Kurumsal Pazarlarda Pardus" olarak ilan edildi.

Pardus ekibine Malatya'da kolay gelsin diyoruz ve Malatya'da bulunan tüm kullanıcılarımızı sunumları izlemeye davet ediyoruz.

Opera'nın Mini ve daha zengin özellikli Mobil tarayıcılar mobil telefon pazarında geniş ölçüde kullanılıyordu ancak şirket, Apple'ın iPhone OS, Google'ın Android ve Palm'in WebOS işletim sistemini kullanan yeni akıllı telefonlarda bir meydan okumayla karşı karşıya. Telefonlar, Webkit tarayıcı projesinde temellendirilmiş kendi yüklü tarayıcılarıyla geliyor.

Mini, basit kullanıcı arayüzlü, yavaş ağ bağlantılı ve küçük ekranlı düşük kapasiteli telefonlarda çalışmak üzere tasarlandı. Opera 5 Mini sürümünün mobil cihazlarda web sayfalarında dolaşmayı hızlandıran devrimci bir yaklaşımı var. 5 Mini sürümü, sık kullanılan web sayfalarını Speed Dial (Hızlı Arama) denilen bir arayüzle kolay ulaşılabilir bir giriş menüsüne yerleştiriliyor. Bu sayfaya eklediğiniz ve bir cep telefonu için tasarlanmamış web sayfaları, Opera sunucularında sıkıştırılarak beşte bir oranına kadar bir görüntü kaybı olmaksızın sıkıştırılıyor. Bu sayede de Opera diğer Android tarayıcılarına kıyasla daha süratli sayfa gezinme olanağı sunuyor.

Norveç şirketi, Android için Mini'nin eski sürümünü Nisan 2008'de teknik bir önizleme ile duyurmuş, ocak ayında da Mini 4.2'yi çıkarmıştı. Şirket, Linux tabanlı Android için Opera Mobile'ın yeni bir sürümü üzerinde çalışmaya devam ediyor.

Kaynak: CNET

“Pardus Tanıtım ve Geliştirme Günleri” etkinliğinin  ikincisi bu yıl 23-24 Mart tarihlerinde Bilkent Üniversitesi, EB Binası, Mithat Çoruh Amfi’de gerçekleştirilecek.

TÜBİTAK UEKAE Pardus ekibi ve Özgürlükİçin topluluğu desteğiyle TBD Genç Ankara ve Bilkent IEEE Bilgisayar Topluluğu tarafından düzenlenen etkinlikte, Türkiye’nin resmi ulusal işletim sistemi dağıtımı olan Pardus hakkında detaylı bilgiler verilecek, nasıl Pardus geliştiricisi olunabileceği anlatılacak ve açık kaynak felsefesi tartışılacak.

Pardus'a gönül veren üniversiteli gençler tarafından gönüllü olarak bu yıl ikincisi düzenlenen ve Pardus’un gençleri desteklemek  amacıyla katkıda bulunduğu, ücretsiz “Pardus Tanıtım ve Geliştirme Günleri”ne kayıt sadece PardusGünleri adresindeki web sitesinden online olarak yapılabiliyor. Pardus katkıda bulunduğu bu etkinliklerdeki test süreçlerinden çıktılar elde etmeyi hedefliyor.

Dolu dolu bir etkinlik programı

Etkinlik, 23 Mart’ta Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı H. Altay GÜVENİR ve Linux Kullanıcıları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Doruk FİŞEK’in yapacakları açılış konuşmalarıyla başlayacak.

Aynı gün düzenlenecek ilk panelin konusu ise  “Açık Kaynak ve Özgür Yazılım Felsefesi” olarak belirlendi. Günün diğer etkinliğinde ise Pardus yöneticileri “Pardus’un Hikâyesi ve Nasıl Pardus Geliştiricisi Olunur” konularında bilgi verecekler. Bu oturumda, Pardus’un vizyonu, hedefleri, metrikler, tarih çizgisi anlatılacak, Pardus nasıl başladı, dışarıdan alınan destekler, Pardus ekibi tarafından gerçekleştirilen aşamalar, alınan tepkiler ve Pardus’ta geliştirici olmak gibi konular ayrıntılı olarak anlatılacak. Günün son etkinliğinde ise Pardus’un her yönüyle  diğer dağıtımlar ile karşılaştırılacağı ve yapılandırma konularının ele alınacağı, “Karşılaştırmalı Pardus ve Pardus Teknolojileri” anlatılacak.

"2. Pardus Tanıtım ve Geliştirme Günleri"nin 24 Mart’ta yapılacak etkinlikleri ise “64-bit Pardus’un Öyküsü” ile başlayacak. Bu oturumda, Pardus işletim sisteminin x86_64 işlemci mimarisinde çalışacak sürümünün hazırlanmasında izlenilen yol ve stratejiler ile bu özgür yazılım projesinin nasıl ortaya çıktığı ve geliştirilme süreçleri katılımcılar ile paylaşılacak. Sürecin teknik detayları ile beraber üniversitelerin bilgisayar mühendislik bölümlerinin aktif olarak benzeri projelerde yer alabilmeleri için üniversite yetkilileri ve öğrenciler olarak neler yapılması gerektiği ortaya konulacak.

24 Mart etkinlikleri "Tekir ve Pardus Entegrasyonu"nun ele alınacağı oturumla devam edecek. Günün üçüncü oturumunda, yazılımları test etmenin neden önemli olduğu, Linux gibi gönüllü topluluklarda uygulama yöntemleri ve Pardus testçisi olmanın inceliklerinin anlatılacağı “Pardus’ta Yazılım Testleri” konusu ele alınacak. Etkinliğin son oturumunda ise “Özgürlük İçin Pardus" sunumuyla Pardus Topluluk süreçleri gündeme alınacak.

Program ve Konuşmacılar

23 Mart 2010 Salı

12.40-13.20 Açılış Konuşması - Linux'un Tarihi ve Bugünü

• H. Altay GÜVENİR (Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı)
• Doruk FİŞEK (Linux Kullanıcıları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı)

13.35 - 15.25 Panel - Açık Kaynak ve Özgür Yazılım Felsefesi

• Mustafa AKGÜL (LKD Onursal Başkanı)
• Can Uğur AYFER (Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi)
• Burak OĞUZ (Elektrik Mühendisleri Odası)
• Panel Moderatörü: Talha YALTA (TOBB ETÜ Öğretim Üyesi)

15.40-16.40 Pardus'un Hikâyesi ve Nasıl Pardus Geliştiricisi Olunur

• Gökçen ERASLAN (Pardus Projesi Geliştiricisi)
• Bahadır KANDEMİR (Pardus Projesi Geliştiricisi)

16.50-17.45 Karşılaştırmalı Pardus ve Pardus Teknolojileri

• Gökçen ERASLAN (Pardus Projesi Geliştiricisi)
• Bahadır KANDEMİR (Pardus Projesi Geliştiricisi)

24 Mart 2010

12.40 - 13.30 64-bit Pardus'un Öyküsü

• Meltem PARMAKSIZ (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)
• Mete BİLGİN (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)
• Metin AKDERE (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)

13.40 - 14.40 Tekir ve Pardus Entegrasyonu

• Hakan UYGUN - Uygun Teknoloji (Pardus Göç Ortağı)

14.50 - 15.50 Pardus'ta Yazılım Testleri

• Semen CİRİT (Pardus Projesi Geliştiricisi)

16.00 - 17.00 "Özgürlükİçin Pardus" Pardus Topluluk Süreçleri

• Ali IŞINGÖR (Özgürlükİçin Topluluk Yöneticisi)
• Gizem BELEN (Özgürlükİçin Topluluk Yöneticisi)

Hatırlayacağınız üzere, Türk Telekom dünyanın en güçlü görüntü ve ses dönüştürücü araçlarından FFmpeg'in "Utanç Listesi"ne girmiş, buna dair Özgürlükİçin'de bir de haber yayınlanmıştı.

Haberimiz epey ses getirdi. Haber sonrasında forumlarımız, Türk özgür yazılım topluluğunun geldiği olgunluk düzeyini göstermesi açısından umut veren güzel tartışmalara da sahne oldu.

Geçtiğimiz günlerde Türk Telekom/Argela cephesinden beklenen haber geldi: Wirofon 0.1.0 sürümü GPL oluyor!

FFmpeg'in sitesindeki süreç takip sistemindeki girdiden görebildiğimiz kadarıyla, Wirofon geliştiricilerinden A. Burak GÜRDAĞ, Wirofon'un 0.1.0 sürümünün Genel Kamu Lisansı ile yayınlanacağını duyurmuş durumda. Türk Telekom ve Argela'nın yaptıkları hatadan dönmeleri adına sevindirici bir gelişme olan bu sözün, Özgürlükİçin olarak takipçisi olacağız.

Wirofon'un kaynak kodlarının da açılması anlamına gelen bu gelişme, umarız Wirofon hizmetlerinin Linux sistemlerde kullanımının önünü açar.

Başka ihlaller de mi var?

Wirofon'un lisans ihlali haberinin duyulmasından sonra, pek çok özgür yazılım geliştiricisi Wirofon'un ikili paketini dikkatle incelediler. Üyelerimizden Şenol KORKMAZ'ın blogunda da işaret ettiği üzere, Wirofon ile birlikte dağıtılan özgür yazılım kütüphaneleri FFmpeg ile sınırlı değil. Qt Toolkit, OpenSSL Toolkit, libcurl, Apache log4cxx, Qt Toolkit Gif Plugin, Speex, gibi kütüphaneler de Wirofon'un çalıştırılabilir ikili paketi (exe) içinde mevcutlar.

Peki, bu ne anlama geliyor?

Bu kütüphanelerin önemli bir kısmı, çifte lisanslamayla (özgür ya da ticari) sunuluyor. İster ticari ister özgür yazılım lisanslarını kullanmış olsunlar, Wirofon içinde yer alan tüm yazılım bileşenlerinin adlarının, "Son Kullanıcı Sözleşmesi" (EULA) ya da telif haklarını açıklayan bir diğer belge içinde geçmesi gerekiyor. Wirofon 0.1 ailesinin EULA'sına baktığımızda ise bu tür bir ibare göremiyoruz. Görünen o ki, 0.1 ve öncesi sürümler, düşünülenden daha fazla lisans ihlali içeriyor.

Wirofon'un sonraki sürümü olan 0.2.x ailesindeyse bu eksikler giderilmiş. Wirofon'un 0.2.x sürümünde kullanılan tüm özgür yazılım ürünlerinin isimlerine ve lisans bilgilerine, Son Kullanıcı Sözleşmesi'nde (EULA) nihayet yer verilmiş. Türk Telekom ve Argela'nın üçüncü parti kütüphane ve bileşenlerde özgür yazılımların haklarına saygılı davranmaya başlaması, güzel bir gelişme.

Türk Telekom'un 0.1.0 sürümünü GPL ile yayınlama ve kaynak kodları açma süreci, pek çok açıdan ilginç olacak. Merakla bekliyoruz :)..

Üniversitelerin hareketlendiği, şenliklerin ve etkinlik haftalarının yavaş yavaş organize edildiği bu günlerde, Özgürlükİçin olarak biz de seminer sayılarımızı artırmaya başladık. Sıradaki seminerimiz İstanbul'da, Fatih Üniversitesi'nde gerçekleşecek.

Fatih Üniversitesi Kariyer Planlama Merkezi tarafından organize edilen Meslek Yüksek Okulu Günleri kapsamında 16 Mart 2010 Salı günü, 11:30-13:00 saatleri arasında bir seminer vereceğiz. Seminere Ali IŞINGÖR ve Gizem BELEN katılacak.

Fatih Üniversitesi'nde vereceğimiz bu seminerin başlığı “Pardus İşletim Sistemini Ne Kadar Tanıyorsunuz?” olacak. Pardus, Özgür Yazılım süreçleri ve öneminden, Özgürlükİçin'de yaptıklarımız ve topluluğun önemi ile ilgili konulardan bahsedeceğimiz seminere katılmak isteyen kullanıcılarımız, Kariyer Planlama Merkezi'nden Ramazan KOÇ ile iletişime geçebilirler. Seminer, okulun Büyükçekmece Kampüsü D Blok Konferans salonunda gerçekleşecek. Hadımköy gişelerinden çıkınca 50 metre ileriden sağa döndükten sonra tabelalar sizi okula kadar götürecek :).

Tüm kullanıcılarımız, bu güzel etkinliği izlemeye davetlidir.

Pardus Projesi bu yıl da yaz dönemi stajları kapsamında kendini geliştirmek isteyen başarılı 20 öğrenciyi proje ofisinde staja davet ediyor. Stajyerlerin  gerçekleştirecekleri projeler Pardus sürümünde yer alacak, başarılı stajyerler ise Pardus geliştiricisi olarak iş olanağı bulabilecekler.

TÜBİTAK UEKAE bünyesinde geliştirilen Pardus işletim sisteminde staj yapma olanağına kavuşacak 20 genci büyük fırsatlar bekliyor. Stajyerin gerçekleştirecekleri projelerden başarılı olanlar, ilk Pardus sürümünde yer alacak. Başarılı gençler, Pardus ve UEKAE bünyesinde çalışma olanağına bir adım daha yaklaşmış olacak.

21 Haziran-16 Temmuz ve 2-27 Ağustos tarihlerinde olmak üzere iki ayrı tarihte gerçekleştirilecek staj dönemlerinin her birinde Pardus Projesi'nde çalışmak üzere 10’ar  stajyer alınacak. 15 Mart’ta başlayacak başvurular için adayların, bu bağlantıdaki online formu doldurması gerekiyor. Bir ay sürecek başvuru tarihinin sonunda, Gebze'de yer alan TÜBİTAK UEKAE Pardus ofislerinde staj yapmaya hak kazananlar 19 Nisan’da açıklanacak. Staj projeleri hakkında detaylı bilgi almak isteyen adaylar, PardusWiki'de yer alan bu açıklamalardan faydalanabilir.

Stajyerleri Neler Bekliyor?

Pardus Projesi'nde staj yapmaya hak kazanan öğrencilerin staj süreçlerinde gerçekleştirecekleri projelerden başarılı olarak tamamlananlar, staj bitiminden sonraki ilk sürümde yer alma şansına sahip olacaklar. Daha da önemlisi stajyerler Pardus projesinde ve UEKAE'de iş olanağına kavuşabilecekleri önemli deneyimler kazanacaklar. Halen Pardus geliştiricisi olarak projede çalışanların büyük bir bölümü, benzer bir olanakla Pardus Projesi'nde staj yaparak bugünkü pozisyonlarını kazanmış kişiler.

Pardus Projesi'nde staj yapacak öğrencilerin belirlenmesinden sonra süreç, eğitim, proje ve belgelendirme aşamalarıyla devam edecek. Stajyerler yaklaşık bir ay sürecek staj süresince misafirhanede kalabilecekler. Öğle yemeği, bilgisayar, kütüphane, Pardus t-shirt ve ürünleri gibi ek olanaklardan da yararlanabilecekler.

Polonya Polis dergisi Gazeta Policja'nın 15 Ocak tarihli sayısına konuşan Polonya Emniyet ve Lojistik Müdür Yardımcısı Andrzej TREAL, Polonya Polis gücünün masrafları en aza indirmek amacıyla özgür ve açık kaynak kodlu yazılımın kullanımının artırılmasından yana olduğunu belirtti.

Polonya Emniyet ve Lojistik Müdür Yardımcısı TREAL, özgür yazılımlara göçün çok da zor olmadığını düşünüyor. Sahipli yazılımlar ile açık kaynak uygulamaları arasındaki küçük farklar olduğunu ve kullanıcıların büyük çoğunluğunun özgür yazılımları kolaylıkla kullanabileceğini ifade eden Andrzej TREAL, sözlerine şöyle devam ediyor: "Bu sahipli uygulamaları yüzde beş kapasite ile kullansak bile bazen onlara da ihtiyacımız olduğunu düşünüyoruz."

Sahipli yazılımlar yerine özgür yazılımları kullanmanın lisans ücretleri açısından da tasarruf sağlayacağını belirten TREAL, donanım bakımına yapılan harcamaları da azaltmak istediğini belirterek sözlerine şöyle devam ediyor: "Bakım ve onarıma, geliştirmeden daha fazla para harcıyoruz."

Polonya Özgür Yazılım ve Açık Kaynak Vakfı (FWIOO), Polonya Polisi'nin lisans bedellerinden elde ettiği tasarrufu, donanımsal yenilik ve bakım hizmetlerine harcayabileceği tavsiyesinde bulundu.

Emniyet Teşkilatları ve Özgür Yazılım

Açık kaynağın sağladığı olanakları araştıran tek emniyet teşkilatı Polonya Emniyet Müdürlüğü değil. Hollanda ve İngiltere Emniyet Müdürlükleri de, bu tür yazılımların kullanımının sağladığı olanaklar konusunda uzun bir süredir çalışmalar yürütüyor.

Fransa ve İsveç emniyet teşkilatlarıysa bu konuda epey yol aldılar. Fransız Jandarması 2004 yılında 90.000 masaüstü bilgisayarını açık kaynak yazılıma geçirmek suretiyle milyonlarca avro tasarruf etti. İsveç Ulusal Polis Bakanlığı (SNPB), bilgisayarlarını açık kaynak uygulamaların kullanıldığı sunuculara, veritabanı sunucularına dönüştürüp, standart bilgisayar sunucu donanımlarında açık kaynak yazılımları kullanarak gelecek yıllarda 20 milyon avro kadar tasarruf etmeyi umuyor.

Kaynak: OSOR.EU

Ve şimdi haberler...

Pardus topluluk yöneticilerimiz Seda AKAY ve Gizem BELEN'in hazırlayıp sunduğu Özgürlükİçin Podcast, beşinci bölümüyle karşınızda.

Bu haftaki podcastimizin ana teması, önümüzdeki günlerde duyurulacak olan Pardus Yaz Stajı.

Her yıl yüzlerce üniversite öğrencisinin başvurduğu Pardus Yaz Stajı, Türkiye'deki üniversitelerin bilgisayar ve yazılım mühendisliği bölümlerinde okuyan öğrencilerin staj yeri tercih sıralamasında ilk sırayı alıyor. TÜBİTAK UEKAE'de ve Türkiye'nin en büyük özgür yazılım projesinde staj yapmak için her yıl başvuran yüzlerce öğrenciden her yıl sadece 20 ila 30 kadarı, Pardus geliştiricileriyle birlikte çalışma fırsatını yakalıyorlar.

Peki, Pardus Projesi'ne yapılan bir staj başvurusunun kabul edilme şansını nasıl artırabilirsiniz? Kızlarımız Gizem ve Seda geliştiricilerle görüşüp, staj başvurularında nelere dikkat edildiğinin listesini hazırladılar. Pardus Projesi'ne staj başvurusunda bulunmadan önce bu ipuçlarını dinlemeyi, kesinlikle ihmal etmeyin!

Özgür Yazılımda Kadınlar

Bu haftaki podcastimizin bir diğer konusuysa Dünya Kadınlar Günü ve özgür yazılım dünyasında kadınların yeri. Bu bölümde, son yapılan araştırmalara göre özgür yazılım geliştiricilerinin sadece yüzde 2'sinin kadın olmasının nedenlerini de tartışıyoruz.

Bu güzel gelişmelerden bahsederken, Türkiye'nin dört bir yanındaki Pardus etkinliklerini de es geçmedik elbet... Eskişehir'de Anadolu Üniversitesi'ndeki etkinliğimiz ile İstanbul Harbiye'deki Bilgi Güvenliği etkinliğindeki Pardus sunumuna dair izlenimleri de yayınımızda bulabilirsiniz.

Bu haftaki sohbetimiz için sizi Özgürlükİçin Podcast'e bekliyoruz!

Türk özgür yazılım dünyası, son zamanlarda gelen kitap duyurularıyla giderek zenginleşen bir kütüphaneye sahip oluyor. Programlamaya ve özgür yazılıma yönelik şimdiye kadar size birçok kitap duyurduk. Bu sefer de, Pardus Projesi'nin pek çok noktasında kullanılan Python dilini öğrenmek isteyenlere yönelik bir kitabın çevirisini sizlere sunuyoruz.

Kitabımızın adı, Bilgisayar Bilimcisi gibi Düşünmek, Python ile Öğrenme (İkinci Baskı).

"Bu kitabın amacı size bir bilgisayar bilimcisi gibi düşünmeyi öğretmektir." diye başlıyor kitabımız. Peki, bir bilgisayar bilimcisinin en önemli yeteneği nedir? Buna da cevap veriyor yazar: "Problem çözme."

Kitabın yazarlarından biri olan Jeffry ELKNER kitabı şu şekilde tanımlıyor: "Bu kitap varlığını İnternet ve özgür yazılım hareketi arasındaki işbirliğine borçludur. Bir üniversite profesörü, bir yüksek okul öğretmeni ve bir profesyonel programcı olan üç yazar bu kitap için hiçbir zaman yüz yüze çalışmadı."

Başlangıç seviyesinde Python

Kitap, Tahir Emre KALAYCI tarafından Türkçe'ye kazandırılmış güzel bir kaynak olmuş. Jeffrey ELKNER, Allen B. DOWNEY ve Chris MEYERS tarafından kaleme alınan kitap günümüzün popüler dillerinden Python üzerine oturtulmuş. 206 sayfalık özgür kitap, başlangıç düzeyinden ileri seviyeye kadar Python dilini güzel bir şekilde okuyucularına sunuyor.

Kitap Python diline basit düzeyde bir giriş yapıyor. Python'un sözdizimsel, çalışma zamanı ve anlambilimsel hataları gibi programda ortaya çıkabilecek sorunlardan bahsedildiği gibi; değişkenler, fonksiyonlar, koşul ifadeleri, karakter dizileri ve modüller gibi ileri seviye programlamadan da bahsediliyor.

Kitap okuyucunun anlatılanları kolay kavraması açısından pek çok alıştırma ile desteklenmiş. Alıştırmalar her seviyede insanın kolayca anlayabileceği türden. Kitapta yeni kullanıcıların aşina olmadığı bazı kavramlar, sözlük gibi alt bölümlerde detaylıca açıklamış.

Kitabın özgün İngilizce halini buradan, Türkçe çevirisini buradan indirebilirsiniz. Kitabın yazarı hakkında bilgi almak için ise şu sayfayı ziyaret edebilirsiniz.

Kaynak: Kod ve Us

Pardus topluluk sitesi Özgürlükİçin, katkıcı ve kullanıcılarının desteği ve yardımlarıyla gün geçtikçe gelişiyor ve büyüyor. Farklı seviyelerde yetkilendirilen topluluk yönetici sayısının 40'ı aşması ve daha iyi bir yönetişim modeli oluşturabilmek adına bugünlerde pek çok yeniliği hayata geçirmeye başladık.

Daha önce de duyurduğumuz gibi, PardusWiki'ye yeni yöneticiler seçmek istiyorduk. Özellikle Pardus Wiki Seferberlikleri sırasında yoğun katkı vermiş kullanıcılar arasından seçtiğimiz 4 adayı sizlerin oyuna sunmuştuk. İki hafta süren bu oylama sonucunda dört adayımız da sizlerden olumlu notlar aldı. Sonuç olarak Ali Erkan İMREK, Mustafa ARIK, Osman KARAGÖZ ve Tuğsan ÜNLÜ PardusWiki yöneticisi yetkileriyle donatıldılar. Kendilerini kutluyor ve çalışmalarında başarılar diliyoruz :).

Bir diğer haberimiz ise e-posta listelerimizle ilgili. Bildiğiniz gibi, IRC toplantısında yöneticilerin iletişimini hızlandırmak için bir yönetici listesi açılmasına karar verilmişti. Bu liste, hızla açıldı ve yöneticilerimizin kullanımına sunuldu. Bu liste tıpkı Pardus geliştirici listesi gibi dışarıdan okumaya açık, ancak sadece yöneticilerin yazmasına izin verilen bir liste. Listeye yöneticiler dışından yazılan e-postaların girmesi ise bir yöneticinin onayıyla gerçekleşebiliyor.

Özgürlükİçin topluluk yöneticilerinin e-posta listesine buradan ulaşabilir ve topluluk süreçlerine dair tartışmaları okuyabilirsiniz.

Son olarak, yine IRC toplantısında tartışıldığı üzere isteyen yöneticilerimize ozgurlukicin.com uzantılı e-posta adresleri dağıtılmaya da başlandı. Yöneticilerimize bu adresler üzerinden ulaşabilirsiniz artık. Bu arada teknik bir nedenden dolayı, daha önce xx@ozgurlukicin.com olan liste adresleri, xx@liste.ozgurlukicin.com olarak değiştirildi. Yakın bir gelecekte güzel bir web arayüzüne de kavuşacak olan listelerimize buradan ulaşabilirsiniz.

Önümüzdeki günlerde Özgürlükİçin'de pek çok yenilik ile karşılaşmaya hazır olun :).

Özgür yazılımın en güzel yanlarından birisi de programlarının hatalarının çabuk fark edilmesi, raporlanması ve çözülmesidir. Pardus Projesi'nde de işler farklı yürümüyor. Pardus geliştiricileri sürekli olarak yazılımları günceller ve temel Pardus teknolojilerini geliştirirken, hata takip sistemimize bildirilen hata ve iyileştirme taleplerini karşılamaya da devam ediyorlar.

Pardus 2009 Sürüm Yöneticisi Onur KÜÇÜK'ün öncülüğünde yürüyen bu çalışmalar, yaklaşık olarak iki-üç haftada bir depolarımızda yapılan güncellemelerle kullanıcılarımıza ulaşıyor.

Bu güncellemelerin sonuncusu olan ve dün (9 Mart 2010) sabaha karşı 03:00 sularında depolarımıza girdi. Dün sabahki güncellemeler epey önemli yenilik ve iyileştirmeleri getiriyor. Bu değişikliklerden sizlere kısaca bahsetmek istiyoruz:

• Eclipse ailesi 3.5.1 sürümüne güncellendi.
• Eocutils güncellemesiyle ReST belgeleme sistemi yeni özellikleri eklendi.
• Gecko-mediaplayer ve gnome-mplayer güncellemesiyle çalışmayan bazı İnternet yayınları çalışır hale getirildi.
• Gstreamer ailesi thread uyumlu hale getirildi, yeni theora sürümleri desteği eklendi, pek çok hata düzeltmesi ve performans iyileştirmesi eklendi.
• Gutenprint: Epson markasının ürünleri ağırlıklı olmak üzere, 40 adet yeni yazıcı için sürücü eklendi.
• iPhone araçları olarak yeni nesil libmobilephone ailesine geçildi.
• K3b: Bluray desteği eklendi.
• Kaffeine: DVD menü desteği eklendi, oynatma listesi (playlist) desteği iyileştirildi.
• Kdebluetooth: dosya bağlantı isteğine cevap vermeden karşı taraf kapatıldığında oluşan çökme düzeltildi.
• KdenLive yeni sürümüne güncellendi.
• KMyMoney: Kişisel finansal yönetim aracı depoya eklendi.
• KVM: Sanallaştırma aracı en güncel sürümüne yükseltildi.
• libv4l: İki yeni kamera ailesi için yayın çözücü sistem eklendi, pek çok yeni kamera için ters görüntülenme sorunu düzeltildi
• Konversation: Bu çok sevilen IRC/sohbet yazılımı artık KDE4 ile çok daha uyumlu :).
• mkinitramfs: Bazı sistemler için diski askıya alma sorunu düzeltildi.
• gspca: USB hattındaki hatalardan daha az etkilenmeyi sağlayan iyileştirme yapısı eklendi, zc3xx kameraların çözünürlük ayarlama sorunu düzeltildi.
• uvcvideo: Yayın kontrolü yapısı hataları daha çok tolere edecek şekilde iyileştirildi, bu sayede sorunlu USB hat üzerinde bulunan bazı kameraların çalışması sağlandı.
• MPlayer / ffmpeg: Videoları ekran kartına çözdürme teknolojisi iyileştirildi, özellikle HD videolar için oynatma ve işleme performans iyileştirmeleri eklendi.
• Paket Yöneticisi: Proxy üzerinden çalışma sorunları düzeltildi.
• rst2pdf: ReST belgelerinden PDF üreten araç depoya eklendi.
• Skype: En güncel hata düzeltme sürümüne yükseltildi, açılış ayarları libv4l kullanacak şekilde değiştirilerek pek çok kameranın otomatik olarak çalışması sağlandı. Yeni Skype içinde ekran paylaşımı, yerel saat desteği, uygunsuz içerik ve taciz bildirimi (abuse) gibi yeni özellikler mevcut.
• Sylpheed: Adres defteri iyileştirmeleri eklendi, yeni adres defteri kullanan filtreler eklendi.
• Tellico: Korganizer ve kaddressbook entegrasyonu desteği eklendi.
• Texlive: Kullanıcıların yazıtipi derleme sorunu düzeltildi.
• DigiKam: Dijital fotoğraf makinesiyle çektiğiniz fotoğrafları düzenleme ve yönetmenizi sağlayan DigiKam, nihayet 1.1.0 nihai sürümünde. Eline sağlık Ozan!
• urlgrabber: Yetki gerektiren proxy sistemleri kullanma desteği eklendi, bu sayede PiSi ile yetki gerektiren proxy arkasından paket indirme desteği de eklenmiş oldu.
• Nvidia 173,96 ve fglrx en son sürümlerine güncellendi.
• VirtualBox en son sürümüne güncellendi.
• Bilimsel çizim ve grafik yazılımı veusz depoya eklendi.

Çoğumuz lisanslar konusunda fazla bilgili sayılmayız. Yıllarca Windows üzerinde yazılım kurarken ileri düğmelerine basarak atladığımız metin öbeklerinden ibarettirler sadece..

GNU/Linux kullanmaya başlamamla birlikte hem yazılımın geliştiricisinin haklarına karşı bir harekette bulunmamak hem de hangi özgürlüklere sahip olduğumu öğrenmek için lisanslarla daha fazla ilgilenmeye başladım.

Bu yazı yetkin bir lisans eleştiri yazısı değil, sadece son paketlediğim yazılımlardan birinde rastladığım harika bir lisans hakkında kısa bir tanıtım yazısı. Eminim ileride benim gibi bu lisansı projelerinde kullanmak isteyenler olacaktır. Sözü fazla uzatmadan sizi WTFPL'ın resmi sitesindeki bilgilerin bir kısmının çevirisiyle buluşturmak istiyorum.

Özgürlüğün tam karşılığı!

Do What The Fuck You Want To Public License (WTFPL) özgür bir yazılım lisansıdır. Türkçe'ye Ne Halt Edersen Et Kamu Lisansı (NHEKL) olarak çevirmeyi uygun gördüm.

Uzun zamandır GPL ve BSD severler arasında hangi lisansın daha özgür olduğuna dair devam eden bir kavga vardı. NHEKL bu problemin üstesinden gelmek iddiasındaki bir sözleşme.

Öncelikle şunu söyleyelim: Bir lisansın özgür olup olmadığı analiz edildiğinde ilk önce özgürce kullanıma, değiştirilmeye ve yeniden dağıtıma izin verip vermediğine bakılır. Daha sonra ise ek şartlarının temel özgürlüklerimize mani olup olmadığı kontrol edilir. NHEKL de bu ikinci aşamayı kolaylaştırmak için oluşturulmuştur: Her şeyi yapmanıza izin verir ve hiçbir ek sınırlama içermez. Hayat nasıl daha kolay olabilirdi ki?

Lisans metninin aslına buradan ulaşabilirsiniz. Lisans metninin resmi olmayan çevirisi ise aşağıdadır:

NE HALT EDERSEN ET KAMU LİSANSI
Sürüm 2, Aralık 2004

Telif Hakkı (C) 2004 Sam Hocevar <sam@hocevar.net>

Herkes bu lisans belgesini kopyalama ve dağıtma hakkına sahiptir,
ayrıca ismi değiştirildiği sürece değiştirilmesine de izin verilmektedir.

NE HALT EDERSEN ET KAMU LİSANSI
KOPYALAMA, DAĞITMA VE DEĞİŞTİRME İÇİN ŞART VE KOŞULLAR

0. Sadece, NE HALT EDERSEN ET.

NHEKL geçerli bir lisans mıdır?

Her ne kadar mahkemelerde bir geçerliliğinin olup olmadığı henüz test edilmemiş olsa da, geçerli bir lisans olduğu geniş bir çevrece kabul edilmiştir. Debian, Pardus, Red Had, Gentoo SuSE, Mandrake gibi tüm büyük GNU/Linux dağıtımları NHEKL ile lisanslanmış yazılımları depolarında bulunduruyor. Ayrıca Bradley KUHN da NHEKL'nin FSF tarafından geçerli bir lisans olarak kabul edildiğini bildirdi.

Neden “garanti feragatnamesi” yok?

NHEKL her amaca yönelik bir lisans olduğundan ve sadece bilgisayar yazılımları üzerinde kullanılabilir olmadığından; sanat çalışmaları ve belgelendirme gibi çalışmalarda da kullanılabilmektedir. Bu yüzden NHEKL sadece kopyalama, dağıtma ve değiştirme ile ilgili bölümleri içermektedir. Eğer yazılımlarınıza garanti feragatnamesi eklemek isterseniz, bu adreste bulunan metni ya da çevirisini kaynak kodlarınıza ekleyebilirsiniz.

Bunun "Public Domain"den (Kamu Malı) ne farkı var ki?

Bir çalışmayı kamu malı olarak lisanslamak diye bir şey yoktur. Bir çalışmanın kamu malı olup olmadığını yargı belirler.

Lisansın tarzı neden böyle? Uygunsuz bir dille yazılı / çocukça / kurumsallığa aykırı.

"Ne Halt Edersen Et" yeteri kadar açık değil mi? Eğer lisans koşullarını beğenmediyseniz, yapmanız gereken tek şey çalışmalarınızı farklı bir lisans kullanarak yeniden lisanslamaktır.

NHEKL'yi kimler kullanıyor?

NHEKL'nin ikinci sürümünü Sam HOCEVAR hazırladı. Birinci sürüm ise WindowMaker'daki çeşitli çalışmalarını lisanslamak için Banlu KEMİYATORN tarafından oluşturuldu. Freshmeat, NHEKL ile lisanslanmış yazılımları listeleyen bir sayfaya sahiptir.

Kaynak: Sam Zoy

Pardus üzerinde kullanım oranı yüksek olan çoklu ortam oynatıcısı Amarok, 2.3 sürümünün ilk betasını kullanıcılarına sunduğunu duyurdu.

Ana araç çubuğundaki dikkate değer görsel değişiklikler ve diğer birçok iyileştirmeler nedeniyle, geliştiriciler Amarok’u 2.2.3. yerine 2.3 sürüm numarasıyla yayınlamaya karar verdiler. Geliştiriciler için bu yalnızca sürüm numarasında küçük bir değişiklik olsa da, topluluk tarafında daha fazla yenilik anlamına gelebilecek bu değişiklik, sevindirici bir gelişme.

Bu ufak hatırlatmayla birlikte, Amarok geliştiricilerinin 2.3 sürümü öncesinde, genel kararlılığa ve hata düzeltmelerine odaklanmaya karar verdiklerini de söyleyelim.

Lafı daha fazla uzatmadan, bu sürümde yapılan güncellemeleri ve yenilikleri size tanıtalım:

Amarok 2.3'ün Yeni Özellikleri

• Yerel Podcast yayınları için bir yapılandırma diyaloğu eklendi.
• Güncelleme aralığı ve temel indirme dizini artık yapılandırılabiliyor.
• Sistem çekmecesi simgesi üzerinde yatay fare tekerleği düğmesi hareketiyle önceki/sonraki parça geçişi sağlandı.
• Thomas LUEBKING’in katkılarıyla tamamıyla baştan tasarlanmış görüntüsü ve farklı özellikleriyle yeni ana araç çubuğu eklendi.
• Podcastler ve kayıtlı çalma listeleri artık, iPod, Yerel, USB bellek vb. şeklinde gruplanabilir ve ilgili kategorideki bir düğme ile bu gruplar arasında geçiş yapılabilir.
• Çalma listesi menüsüne artık birçok parça için “Ortam Kaynaklarında Göster” eylemine sahip. Bazı uygulamaların bu kuralı kullandığı belirlenmesinden dolayı, koleksiyon tarayıcısı artık “dizin.*” isimli albüm kapaklarını arama özelliğine de sahip.
• USB bellekler bağlandığında, artık otomatik olarak koleksiyon gibi algılanabiliyor.
• İlerleme çubuğu, parçada belirli bir yere geçiş yapmayı kolaylaştırmak için artık parça içerisindeki konumu gösteriyor.
• Oynatıcıya, parça çalındıktan sonra durdur metodu eklendi.
• Belirli dizinleri artık yeniden taramak için seçebilirsiniz. Koleksiyon ayar penceresindeki bir dizine sağ tıklayarak yalnızca istediğiniz dizini yeniden tarayabilirsiniz. Bu işlem yalnızca daha öncesinden koleksiyona eklenmiş olan dizinler için geçerlidir yani bir dizini kontrol edemez, hemen ardından tarayamazsınız.
• İşaretli ancak koleksiyonda olmaya dosyalar, yerimi işaretli bir parça olarak değil ayrı parçalar olarak çalma listesine eklenecek.
• Dinamik Koleksiyon tekrar döndü.
• İnteraktif moda, Last.fm’de özel sorgu kullanarak albüm kapağı aranabiliyor.

Değişiklikler

• Yerel koleksiyonda yapılan taşıma ve kopyalama işlemlerinde meydana gelen disk dolu hatası ve yetkilendirme hatası konusunda doğru yönetim sağlandı.
• Düzenleme penceresinde taşıma ve kopyalama işlemlerinin özetinin gösterimi sağlandı.
• Koleksiyon kök ögeleri için bir genişletme düğmesi eklendi.
• Ekolayzır yapılandırması artık araçlar menüsünden erişilebilen ayrı bir araç menüsüne sahip.
• Ogg ve flac uzantılı dosyalar artık USB cihazlarına kopyalanabilir durumda.
• Çalma Listesindeki arama/filtre düzenleme artık enter’a basıldığında beliriyor.
• Amarok artık “amarokcollectionscanner” aracının sürümünün doğruluğunu kontrol ediyor. Bu aracın birden çok sürümü yüklü olan kullanıcılar başarısız taramalara neden olan bazı sorunlarla karşılaşmıştı.
• İlk çalışmada standart masaüstü servisleri ve kullanıcının müzik konumunu nasıl yöneteceğini belirlemesi sağlandı.
• Albüm kapağı çekmedeki doğruluk ve hızı iyileştirildi.
• Daha iyi bir playback yapılandırma diyaloğu eklendi.
• Milisaniye hassasiyetinde parça yerimleri ekleyebilme özelliği düzenlendi.
• Genel klavye eylemi yoluyla Last.fm için bir parça beğenisi belirlenebilir ayrıca durum çubuğunda bir mesaj görüntülenir duruma getirildi.
• Çalma listesi düzen editörü diyaloğunda iyileştirilerek kullanılabilirlik artırıldı.
• Her dosya için tek olan belirleyicilerin tekrarlanması durumunda artık sessizce göz ardı edilmesi yerine dosya yolları ile birlikte hata çıktısında belirtilecek. Bu, yanlış bir şekilde aynı MusicBrainz belirleyicisine sahip birden çok dosyanın fark edilmesinde yardımcı olacak.

Hata Düzeltmeleri

• İçerik görünümünde birden çok meşgul işaretinin görünmesinin düzeltildi.
• Podcast bölümlerinin her güncellemede tekrar okunmasına neden olan kararsızlık çözüldü.
• Düzenleme penceresi daha kullanışlı hale getirilmek için temizlendi.
• Dosyaların yanlışlıkla kaldırılması zorlaştırıldı.
• "Düzenlenmiş Dosyalar" Koleksiyon içerik menüsüne geri döndü.
• Ses CD’lerini çalmada hataya neden olan Amarok Solid eylemi düzeltildi.
• İçerik görünümünde küçük uygulamaların kaldırılmasından kaynaklanan çökmeler düzeltildi.
• KNotify’daki çökme düzeltildi. Fareyle kuyruk yönetimi düzeltildi.
• İlerleme göstergesinde -322:0-35:0-59 gibi hatalı parça uzunluğu ve pozisyonu değerleri gösterilmesi düzeltildi.
• Geçersiz dosya yoluna sahip PLS çalma listesi yüklemelerinde meydana gelen bir çökme düzeltildi.
• Kapak yöneticisinde meydana gelen kaydırmadan kaynaklı çökmeler düzeltildi.
• “Koleksiyondan kaldır” kullanıldığında dosyaların silinmesine neden olan bir hata düzeltildi.
• Benzeşen görünümdeki albüm kapaklarının çekilmesine izin verildi.
• Lyric uygulaması, KDE 4.4’te uzun şarkı sözleriyle karşılaşıldığında kaydırma çubuğunun yanlış konumlanması (ve bazen hiç olmaması) düzeltildi.
• Bellegarde CÉDRIC’in hazırladığı yamayla Amarok’un başka dillere çevrilmiş sürümlerindeki Fotoğraf uygulamasında meydana gelen bozulma düzeltildi.
• Lyric uygulamasındaki yazıtipi düzenleme ve kaydetme hatası düzeltildi.
• Şarkı Sözleri uygulamasındaki parça geçişlerinde önerilen URL’lerin gösterilmemesine neden olan bir hata düzeltildi.
• Çalma listesi düzen editörünün Amarok’u kontrolünü engellemesi hatası düzeltildi.
• Moodbar stili değiştirildiğinde, ilerleme göstergesinde düzgün bir şekilde güncellenememesi düzeltildi.
• İlerleme göstergesinin birçok veride hareket etmemesi (ve muhtemel diğer parça türlerinde) düzeltildi.
• "The Foo" gibi sanatçı isimlerinin her durumda doğru bir şekilde sıralanması sağlandı.
• Yerimleri yöneticisi filtresi temizlendiğinde meydana gelen davranış düzeltildi. Yerimleri yöneticisinden bir parça çalındığında parçanın çalma listesine eklenmemesi hatası düzeltildi.

Bu güzel değişiklikleri ve hata gidermelerini gördükten sonra, Amarok 2.3 kararlı sürümünün duyurulup depolarımızda yerini almasını hepimiz merakla bekliyoruz.

Kaynak: KDE

Çek Cumhuriyeti'nde bir şeyler değişiyor... Ülkenin kamu kurumları tarafından kullanılan elektronik iç yazışma servisi özgürleşme yolunda hızla ilerliyor. Çek Cumhuriyeti devletinde resmi kurumlar arasındaki yazışmaları platform bağımsız bir yapıya kavuşturmak amacıyla, en az üç farklı açık kaynak kodlu proje yürütülüyor.

Çek Cumhuriyeti'nin tüm bürokratik ve adli süreçlerini tek bir firmanın tekeline ve insafına bırakan ve bir an önce değiştirilmesi hedeflenen yapının adı "Datove Schranky" (Veri Kutuları). Tahmin etmesi zor değil, Çek devleti bu alanda Microsoft'a olan bağımlılıktan kurtulmak istiyor.

Çek Cumhuriyeti'nde tüm kamu kurum ve hizmetlerini ilgilendiren bu önemli proje, mevcut yapıya itiraz eden 25 kadar şirketin ve çok sayıda bireyin bulunduğu bir grup tarafından dava açması üzerine başlatılmış. Bu çalışmayla, resmi kurumlar arası yazışma ve mesajlaşmaların tutulduğu bu sistem (Datove Schranky), Linux dâhil olmak üzere, tüm işletim sistemlerinde kullanılabilir hâle gelecek.

Hantal e-Devlet'ten "Özgür e-Devlet"e

Çek Cumhuriyeti, başlangıçta bu sistemle resmi kurumlar arasındaki bürokrasiyi hızlandırmayı ve kağıt yazışmaları online ortama çekmeyi amaçlamış. Çek Cumhuriyeti kamu yönetimince kullanılan bu web servisi, vatandaşlar ve kurumlar arası karşılıklı mesajlaşma trafiğini de daha güvenilir bir ortama taşımış. Sistem, mesajların iletimi açısından da kullanıcıya emin olma ayrıcalığı tanırken, gönderilen kimliği de doğrulanabiliyor.

Şu anda bu web servisinin hizmetleri her ne kadar sadece Microsoft işletim sistemli bilgisayarlarca kullanılabiliyor olsa da, Çek Cumhuriyeti'ndeki tüm şirketler 1 Kasım 2009 itibariyle Datove Schranky kullanımına zorunlu geçiş yaptı. Bu arada belirtmek gerekir ki, tüm yurttaşlara kamusal bilgiye eşit, hızlı ve ücretsiz erişim sunması gereken bu yapı, sadece Windows'un 32 bit sürümlerinde kullanılmaya elverişli!

Tüm buraya kadar anlattıklarımız, size de tanıdık geliyordur eminiz :)..

Neyse ki, Çek özgür yazılım topluluklarının baskısı ve açılan davalar işe yaradı ve Çek hükümeti, bu devasa sistem için önerilen özgür alternatiflerle ilgilenmeye başladı. Yukarıda bahsettiğimiz üç projenin devreye alınması durumunda, gelecekte sadece Linux ya da Macintosh sistemler değil, cep telefonlarıyla da e-devlet hizmetlerinden yararlanmak mümkün olacak.

Ne diyelim, darısı başımıza!

Kaynak: OSOR ve ABCLinux

Podcast yayınlarımıza bir yenisini daha ekliyoruz. Özgürlükİçin Podcast, bu hafta 4. bölümü ile karşınıza geliyor. Gizem BELEN ve Seda AKAY, bu hafta da neşeli bir programa imza attılar.

Dördüncü podcast yayınımızla birlikte bir yeniliği daha hayata geçiriyoruz. Bugünden itibaren, her dört haftada bir, yaklaşık yarım saatlik bir uzun yayınımız olacak. Bu uzun yayınlarda Pardus ve Türkiye özgür yazılım ekosisteminden ilginç konukları ağırlayacağız.

İlk konuğumuz, Pardus 64 bit sürümünü geliştiren Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi'nin yetenekleri gençleri. Konya'daki BİLMÖK'10 etkinliği sırasında boş durmadık ve geliştiriciler arasında "3M" olarak adlandırılan sevgili Metin, Mete ve Meltem ile güzel bir söyleşi gerçekleştirdik.

Hazır BİLMÖK'10 etkinliğinden bahsetmişken söyleyelim, bu haftaki yayınımızda Türkiye'nin en büyük Bilişim Mühendisliği buluşmasının ayrıntıları da olacak :).

Do What The Fuck Public License

Bu haftaki yayınımız, PCnet dergisinin 150. özel sayısında tüm okurlarına hediye ettiği Pardus hediyeleri ile açılıyor. Pardus geliştirme ortamından pek çok taze haber ve dedikoduyu aktaran kızlarımız, Pardus ekibinin geçtiğimiz hafta taşındığı yeni ofise dair güzel haberleri de bizlerle paylaşıyor :).

EĞİTEK bünyesinde formatör öğretmenlere verilen Pardus eğitiminden izlenimler ve geçtiğimiz hafta Özgürlükİçin topluluğunun gerçekleştirdiği IRC toplantısında alınan kararlar da yine bu yayınımızda bulacaklarınız arasında yer alıyor.

Bu haftaki yayının en eğlenceli kısmı hiç kuşkusuz, "Do What The Fuck Public License" ya da gayet bir serbest çeviriyle "Ne Halt Edersen Et Kamu Lisansı" şeklinde Türkçe'ye çevrilebilecek bu sözleşme, kullanıcılarına yazılım üzerinde tüm hakları devreden, bir "kamu malı" modeli. Pardus da dâhil olmak üzere pek çok Linux dağıtımının depolarında yer alan bu lisansı ve bu lisans ile "koruma altına alınmış" yazılımları, eğlenerek dinleyeceğiniz umuyoruz :)

Gizem ve Seda'ya bu güzel yayın için teşekkür ediyor, sizleri Podcast sayfamıza davet ediyoruz :).